Βίντεο δείχνει τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν να απειλεί το Ισραήλ το 2024, όχι κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή το 2026

Στα μέσα Απριλίου σημειώθηκαν έντονες διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ των κυβερνήσεων της Τουρκίας και του Ισραήλ σχετικά με την εκεχειρία και τις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ιράν, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε αυτό το πλαίσιο αυξημένων εντάσεων, ορισμένοι χρήστες του διαδικτύου κυκλοφόρησαν αναρτήσεις που περιλάμβαναν ένα βίντεο με μια ομιλία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ισχυριζόμενοι ότι δείχνει τον Τούρκο πρόεδρο να προβαίνει σε ιδιαίτερα πολεμικές δηλώσεις, μεταξύ των οποίων και η αναφορά στο ενδεχόμενο εισβολής της Τουρκίας, μέλους του ΝΑΤΟ, στο Ισραήλ. Ωστόσο, το AFP διαπίστωσε ότι το βίντεο προέρχεται από ομιλία του Ερντογάν προς τοπικά στελέχη του κόμματος το 2024 και δεν σχετίζεται με την τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ο Ερντογάν δεν προχώρησε σε στρατιωτική δράση κατά του Ισραήλ εκείνη την περίοδο, ούτε σε καμία άλλη περίπτωση μέχρι και τις 22 Απριλίου 2026. Η τουρκική κυβέρνηση έχει επίσης διαψεύσει αυτούς τους ισχυρισμούς.

«Ο Ερντογάν απειλεί τον Νετανιάχου ότι θα εισβάλει στο Ισραήλ!», αναφέρει ο τίτλος ενός ελληνικού άρθρου που δημοσιεύτηκε στις 12 Απριλίου 2026. Το άρθρο περιλαμβάνει ένα βίντεο του Ερντογάν, με τον ισχυρισμό ότι πρόκειται να εισβάλει στο Ισραήλ, με βάση το ακόλουθο απόσπασμα: «Όπως μπήκαμε στο Καραμπάχ, όπως μπήκαμε στη Λιβύη, έτσι μπορούμε να μπούμε στο Ισραήλ. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην το κάνουμε. Μας λείπει μόνο να κάνουμε αυτό το τελευταίο βήμα».

Το «Καραμπάχ» αναφέρεται στη σύγκρουση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας. Το Αζερμπαϊτζάν, με την υποστήριξη της Τουρκίας, κατέλαβε τον αποσχισθέντα θύλακα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ από την Αρμενία το 2023 (αρχειοθετημένος σύνδεσμος)».

Παράλληλα, η Τουρκία παρενέβη στον πόλεμο στη Λιβύη το 2020, υποστηρίζοντας την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) που είχε αναγνωριστεί από τον ΟΗΕ και είχε έδρα την Τρίπολη, η οποία ελέγχει το δυτικό τμήμα της χώρας (αρχειοθετημένο εδώ).

Το βίντεο διακινήθηκε με παρόμοιους ισχυρισμούς και από άλλους ελληνικούς ιστότοπους (εδώ και εδώ). Αντίστοιχοι ισχυρισμοί κυκλοφόρησαν επίσης στα γαλλικά, τα αγγλικά, τα ισπανικά και τα αραβικά, συγκεντρώνοντας εκατομμύρια προβολές, αντιδράσεις και κοινοποιήσεις μέσα σε λίγες μόνο ημέρες.

Ωστόσο, το AFP διαπίστωσε ότι το βίντεο που χρησιμοποιείται για να στηρίξει τον ισχυρισμό χρονολογείται από το 2024 και δεν σχετίζεται ούτε με την τρέχουσα εκεχειρία στο πλαίσιο του πολέμου στη Μέση Ανατολή ούτε με τον τωρινό πόλεμο του Ισραήλ με τον Λίβανο.

Image
Στιγμιότυπο οθόνης των ψευδών δημοσιεύσεων στο διαδίκτυο. Τα κόκκινα «Χ» προστέθηκαν από το AFP. Λήψη εικόνων: 17/4/2026

Μια ομιλία από το 2024

Μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας σε συνδυασμό με αναζητήσεις με λέξεις κλειδιά χρησιμοποιώντας το κείμενο που εμφανίζεται στο πλαίσιο κειμένου του βίντεο, επιτρέπει τον εντοπισμό της αρχικής ομιλίας από την οποία προέρχεται το απόσπασμα: πρόκειται για δήλωση του Τούρκου προέδρου στη Ριζούντα της Τουρκίας, μπροστά σε τοπικό παράρτημα του κόμματός του, το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), το 2024 (αρχειοθετημένο εδώ).

Image
Στιγμιότυπα οθόνης από το X και το YouTube. Τα χρωματιστά πλαίσια προστέθηκαν από το AFP. Λήψη εικόνων: 13/04/2026

Η απομαγνητοφώνηση του συγκεκριμένου αποσπάσματος, καθώς και η αρχική ομιλία (αρχειοθετημένη εδώ), δείχνουν ότι ο Ερντογάν δήλωσε: «Σήμερα, το ακαθάριστο εθνικό προϊόν έχει φτάσει τα 4,11 δισεκατομμύρια. Όταν ήρθαμε στην εξουσία, δεν υπήρχε τέτοιο ποσό. Οι εξαγωγές μας ανέρχονταν στα 36 δισεκατομμύρια δολάρια, από μόλις λίγα εκατομμύρια δολάρια. Σήμερα, όμως, έχουμε φτάσει τα 250 δισεκατομμύρια».

Η οικονομία της Τουρκίας έχει αναπτυχθεί ραγδαία από τότε που ο Ερντογάν εξελέγη πρόεδρος το 2014· ωστόσο, η χώρα αντιμετωπίζει πληθωρισμό σε διψήφια επίπεδα από το 2019, με τον ετήσιο ρυθμό να υπερβαίνει το 30% τα τελευταία τέσσερα χρόνια (αρχειοθετημένο εδώ).

Το AFP ανέφερε σε ρεπορτάζ εκείνης της περιόδου που κυκλοφόρησαν οι επίμαχοι ισχυρισμοί ότι η Τουρκία στόχευε να καταστεί περιφερειακός ηγέτης στην ανάπτυξη και παραγωγή μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα, παρουσιάζοντας ένα σχέδιο για νέες επιδοτήσεις ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων (αρχειοθετημένο εδώ).

Στο βίντεο, ο Ερντογάν συνεχίζει: «Στη βιομηχανία άμυνας, ποιες ήταν οι εισαγωγές και οι εξαγωγές μας; Και πού έχουμε φτάσει; Αλλά, αγαπητοί μου αδελφοί, μην παρασύρεστε από όλα αυτά. Πρέπει να είμαστε πολύ ισχυροί, ώστε το Ισραήλ να μην μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στην Παλαιστίνη. Όπως μπήκαμε στο Καραμπάχ, όπως μπήκαμε στη Λιβύη, θα κάνουμε ακριβώς το ίδιο και σε αυτούς. Τίποτα δεν μας εμποδίζει να το κάνουμε. Απλώς πρέπει να είμαστε αρκετά ισχυροί ώστε να κάνουμε αυτά τα βήματα. 

Αν σήμερα, απέναντι στο Ισραήλ, ενεργούμε πρώτοι στο όνομα του Αλλάχ, αν έχουμε διακόψει κάθε εμπορική σχέση μαζί τους, αν έχουμε διακόψει τις σχέσεις μας, αυτό είναι πάνω απ’ όλα θέμα σεβασμού».

Ωστόσο, το συγκεκριμένο απόσπασμα και η ομιλία χρονολογούνται στις 28 Ιουλίου 2024 και δεν σχετίζονται με την τρέχουσα κατάσταση ούτε με την εκεχειρία στο πλαίσιο του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Εκείνη την περίοδο, οι δηλώσεις του Τούρκου προέδρου είχαν καλυφθεί τόσο από τουρκικά όσο και από ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.

Οι δηλώσεις του Ερντογάν έγιναν στο πλαίσιο του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα, ο οποίος πυροδοτήθηκε από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και έχει αφήσει τα παλαιστινιακά εδάφη σε κατάσταση εκτεταμένης καταστροφής. Η βία στη Γάζα συνεχίστηκε και φέτος, παρά την εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο του 2025, με το Ισραήλ και τη Χαμάς να αλληλοκατηγορούνται τακτικά για παραβιάσεις της συμφωνίας.

Αμέσως μετά το απόσπασμα του βίντεο που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, ο Ερντογάν πέρασε σε ένα άλλο θέμα, αναφερόμενος στην επίσκεψη του Μαχμούντ Αμπάς, προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής, στο τουρκικό κοινοβούλιο, χωρίς να επανέλθει στις προηγούμενες δηλώσεις του (αρχειοθετημένος σύνδεσμος εδώ). Η απειλή του Τούρκου προέδρου δεν υλοποιήθηκε.

Διάψευση από το τουρκικό κράτος

Ως απάντηση σε αυτές τις ευρέως διαδεδομένες αναρτήσεις, το επίσημο Κέντρο Καταπολέμησης της Παραπληροφόρησης της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Τουρκίας εξέδωσε δύο δελτία Τύπου στις 12 Απριλίου 2026.

Image
Στιγμιότυπα οθόνης από δελτία τύπου του Κέντρο Καταπολέμησης της Παραπληροφόρησης της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Τουρκίας στο Χ. Λήψη εικόνων: 13/04/2026

Οι δύο ανακοινώσεις δημοσιεύθηκαν με διαφορά μίας ώρας και διαψεύδουν ορισμένες από τις δηλώσεις που αποδίδονται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Τουρκίας: «Οι δηλώσεις που αποδίδονται στον Πρόεδρό μας, Εξοχότατο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και διακινούνται σε ορισμένες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με τις οποίες "σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν ή του Λιβάνου θα το θεωρούσαμε επίθεση κατά της Τουρκίας", είναι εντελώς αβάσιμες», αναφέρει η πρώτη ανακοίνωση, η οποία συνοδεύεται από παραδείγματα παραπλανητικών αναρτήσεων στο X (αρχειοθετημένος σύνδεσμος εδώ). 

Η δεύτερη ανακοίνωση διαψεύδει τον ισχυρισμό ότι «η Τουρκία είχε εκδώσει απειλές για εισβολή στο Ισραήλ», ο οποίος αποδίδεται στον Ερντογάν από «ορισμένα μέσα ενημέρωσης και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» (αρχειοθετημένος σύνδεσμος εδώ). 

«Οι ισχυρισμοί που περιέχονται σε αυτά τα μηνύματα δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και συνιστούν αφηγήσεις που αποσκοπούν στην υπονόμευση της περιφερειακής σταθερότητας», ανέφερε η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Τουρκίας στις ανακοινώσεις της. Ωστόσο, ένας μεγάλος αριθμός αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που επαναλάμβαναν τα υποτιθέμενα αποσπάσματα συνέχισε να δημοσιεύεται τις επόμενες ημέρες, από τις 12 έως τις 15 Απριλίου. 

Ένα ακόμη απόσπασμα που αποδίδεται λανθασμένα

Για να στηρίξει τον ισχυρισμό ότι «η Τουρκία ενδέχεται να εισέλθει στον πόλεμο κατά του Ισραήλ», το ελληνικό άρθρο που δημοσιεύτηκε περιλάμβανε ένα ακόμη βίντεο διάρκειας 30 δευτερολέπτων, το οποίο έδειχνε μια διαφορετική ομιλία του Ερντογάν, αποδίδοντάς του την εξής δήλωση: «Αν ο πόλεμος συνεχιστεί και το Πακιστάν δεν καταφέρει να επιβάλει την ειρήνη, καθήκον μας είναι να επιτεθούμε στο Ισραήλ».

Ωστόσο, και σε αυτό το βίντεο επίσης, δεν έγιναν τέτοιες δηλώσεις από τον αρχηγό του τουρκικού κράτους, τον Ερντογάν, στο πλαίσιο των πρόσφατων εξελίξεων της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Το απόσπασμα προέρχεται από ομιλία που εκφωνήθηκε στις 10 Απριλίου 2026 από τον Τούρκο πρόεδρο στην Κωνσταντινούπολη, στο πλαίσιο της Διεθνούς Διάσκεψης Ασιατικών Πολιτικών Κομμάτων (ICAPP), ενός φόρουμ που συγκεντρώνει εκπροσώπους από πολλές ασιατικές χώρες.

Image
Στιγμιότυπα οθόνης από το βίντεο που ελήφθησαν από τον ιστότοπο του πρακτορείου ειδήσεων IHA (αριστερά) και από έναν ελληνικό ιστότοπο (δεξιά). Το κόκκινο «Χ» προστέθηκε από το AFP. Λήψη εικόνων: 20/4/2026

Η ομιλία περιελάμβανε πράγματι κριτική προς το ισραηλινό κράτος, το οποίο ο Ερντογάν χαρακτήρισε ως «γενοκτονικό δίκτυο» που «συνεχίζει να σκοτώνει αθώα παιδιά, γυναίκες και αμάχους, αδιαφορώντας για κάθε ανθρώπινη αξία».

Περιλαμβάνει επίσης τη φράση «τυφλωμένοι από αίμα και μίσος», καθώς και τη σύγκριση του Ερντογάν μεταξύ ενός πρόσφατα ψηφισμένου ισραηλινού κοινοβουλευτικού νόμου και των «πολιτικών του Χίτλερ» — μια αναφορά που το Ισραήλ έχει καταδικάσει ως κατάφωρη προσβολή. Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε: «Η επιβολή της θανατικής ποινής δεν είναι απαρτχάιντ; Δεν είναι η εργαλειοποίηση του νόμου στην υπηρεσία του φυλετικού φασισμού; Τι είναι; Υπάρχει θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στις τερατώδεις πολιτικές του Χίτλερ κατά των Εβραίων και στην απόφαση που έλαβε το ισραηλινό κοινοβούλιο με μεγάλη υπερηφάνεια;» διερωτάται ο πρόεδρος, αναφερόμενος σε πρόσφατο νόμο του ισραηλινού κοινοβουλίου που εισάγει τη «θανατική ποινή για τρομοκράτες», ο οποίος στην πράξη προορίζεται να εφαρμόζεται μόνο σε Παλαιστινίους που καταδικάζονται για «τρομοκρατία». 

Image
Στιγμιότυπα οθόνης που τραβήχτηκαν στο X και στον τουρκικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Haber7, στις 13/04/2026

Οι δηλώσεις αυτές καλύφθηκαν εκτενώς από τον τουρκικό Τύπο.

Ωστόσο, σε αυτή την ομιλία δεν υπάρχει καμία αναφορά σε δήλωση σχετικά με πιθανή «εισβολή στο Ισραήλ», ούτε καμία αναφορά σε διαπραγματεύσεις στο Πακιστάν μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν εμφανίζονται επίσης στις πολυάριθμες αναφορές των εθνικών μέσων ενημέρωσης, και το AFP δεν εντόπισε κανένα ίχνος της υποτιθέμενης διατύπωσης.

Τεταμένο κλίμα

Μετά την αποτυχία των απευθείας διαπραγματεύσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν στις 11 Απριλίου, ξεκίνησε ένας δεύτερος γύρος συνομιλιών με Αμερικανούς διαπραγματευτές στο Πακιστάν στις 20 Απριλίου, με στόχο την επανέναρξη των συζητήσεων για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν (αρχειοθετημένο εδώ).

Στις 19 Απριλίου 2026, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η Τεχεράνη δεν σχεδίαζε να συμμετάσχει σε συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, λίγες ώρες μετά τη δήλωση του Τραμπ ότι αποστέλλει διαπραγματευτές στο Ισλαμαμπάντ. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, δήλωσε ότι ο στρατός του θα χρησιμοποιήσει «πλήρη ισχύ» στον Λίβανο — ακόμη και κατά τη διάρκεια της ισχύουσας εκεχειρίας — εάν οι ισραηλινές δυνάμεις αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε απειλή από τη Χεζμπολάχ.

Στις 19 Απριλίου, η Τουρκία δήλωσε ότι παραμένει «αισιόδοξη» πως η δίμηνη εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία έληξε στις 22 Απριλίου, θα παραταθεί, δίνοντας περισσότερο χρόνο για συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών (αρχειοθετημένο εδώ). 

Στις 22 Απριλίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι παρατείνει την εκεχειρία για να δοθεί περισσότερος χρόνος στις διαπραγματεύσεις, αλλά θα διατηρήσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών της χώρας.

Image
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εκφωνεί ομιλία στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, στην Άγκυρα, στις 25 Οκτωβρίου 2023 (AFP / Adem ALTAN)

Οι προειδοποιήσεις του Ερντογάν για «πιθανές προκλήσεις και πράξεις δολιοφθοράς» μετά την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας στις 7 Απριλίου, οι οποίες εμμέσως στόχευαν το Ισραήλ, αποτέλεσαν την αφετηρία έντονων ανταλλαγών με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο τελευταίος επέκρινε σφοδρά τον Τούρκο ομόλογό του στις 11 Απριλίου, κατηγορώντας την Τουρκία για αδράνεια «μπροστά στην ιρανική τρομοκρατία» και για «σφαγές των ίδιων των Κούρδων πολιτών της» (αρχειοθετημένος σύνδεσμος εδώ).

Η τουρκική προεδρία απάντησε σε αυτές τις κατηγορίες μέσω του διευθυντή επικοινωνίας της, Μπουρχανεττίν Ντουράν, ο οποίος σχολίασε στο X: «Ο Νετανιάχου, ο οποίος έχει ενορχηστρώσει μια γενοκτονία στη Γάζα και έχει επιτεθεί σε επτά χώρες της περιοχής, στοχοποιεί τον Πρόεδρό μας από απελπισία».

Οι ανταλλαγές αυτές πραγματοποιήθηκαν σε ένα πλαίσιο έντονης επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Οι εντάσεις αυτές δεν είναι νέες, όπως καταδεικνύεται από δηλώσεις του Ερντογάν το 2024. Ωστόσο, κορυφώθηκαν όταν ο εισαγγελέας της Κωνσταντινούπολης ανακοίνωσε την προετοιμασία απαγγελίας κατηγοριών κατά 35 ατόμων, μεταξύ των οποίων ήταν ο Νετανιάχου, ο υπουργός Άμυνας Ισραήλ Ισραέλ Κατς και ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, μετά την αναχαίτιση του «Στόλου της Ελευθερίας» ανοιχτά των ακτών της Γάζας το περασμένο καλοκαίρι, ο οποίος μετέφερε ανθρωπιστική με προορισμό τα Παλαιστινιακά εδάφη.

Το κατηγορητήριο αυτό, το οποίο είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολικό, ζητά ποινές κάθειρξης χιλιάδων ετών για «γενοκτονία», «στέρηση ελευθερίας» και «βασανιστήρια», μεταξύ άλλων, σύμφωνα με το τουρκικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.

Το AFP έχει επαληθεύσει στο παρελθόν πολλούς ψευδείς ή παραπλανητικούς ισχυρισμούς σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν

Υπάρχει περιεχόμενο που θα θέλατε να ελέγξει το AFP;

Επικοινωνήστε μαζί μας