Δεν εντοπίστηκε αρχαίο άγαλμα της θεάς Ήρας στο βυθό της Σάμου

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Αναρτήσεις που ισχυρίζονται ότι δύτες του ναυτικού ανακάλυψαν ένα αρχαίο άγαλμα της θεάς Ήρας στο βυθό της Σάμου έχουν κοινοποιηθεί περισσότερες από 9.000 φορές στο Facebook μέσα σε δύο ημέρες. Πρόκειται για ψευδή ισχυρισμό. Το ναυτικό επιβεβαίωσε ότι δεν υπήρξε καμία τέτοια επιχείρηση, ενώ η εικόνα που υποστηρίζεται ότι δείχνει το άγαλμα προέρχεται από έναν ιστότοπο, που προσφέρει καταδύσεις ανάμεσα σε αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων.

«Πριν 4 ημέρες, στο Πυθαγόρειο της Σάμου, δύτες ΟΥΚ ανέσυραν από το βυθό το άγαλμα της θεάς Ήρας...», αναφέρεται σε ανάρτηση που έγινε στις 8 Ιουλίου 2021.

Η ανάρτηση κατηγορεί τα μέσα ενημέρωσης ότι αγνόησαν την ανακάλυψη, επειδή επικεντρώνονται αποκλειστικά στον κορονοϊό. «Για τους "έγκριτους δημοσιογράφους" των ελληνικών καναλιών, πριν 4 ημέρες ηταν απλά Κυριακή και είχαμε πολλά θετικά κρούσματα της μετάλλαξης Δ...», αναφέρει.

Η ανάρτηση συνοδεύεται από μια φωτογραφία, που φέρεται να δείχνει το άγαλμα στο βυθό της θάλασσας, και κοινοποιήθηκε 4.000 φορές σε λιγότερο από δύο ημέρες.

Παρόμοιες αναρτήσεις έγιναν και από άλλους χρήστες στο Facebook (παράδειγμα εδώ), συγκεντρώνοντας συνολικά πάνω από 9.000 κοινοποιήσεις σε λιγότερο από δύο ημέρες. Συνολικά, οι αναρτήσεις αυτές προβλήθηκαν περισσότερες από 600.000 φορές.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός που παρουσιάζουν είναι ψευδής: ούτε το Πολεμικό Ναυτικό, ούτε το υπουργείο Πολιτισμού έχουν ανακοινώσει την ανακάλυψη ενός τέτοιου ευρήματος, ενώ η φωτογραφία που συνοδεύει τις αναρτήσεις μπορεί να βρεθεί στην ιστοσελίδα ενός ταξιδιωτικού πρακτορείου, που προσφέρει καταδυτικές δραστηριότητες στη Σάμο.

Μία από τις παραπλανητικές αναρτήσεις, λήψη εικόνας 9 Ιουλίου 2021

Τα υπουργεία Αμύνης και Πολιτισμού δεν γνωστοποίησαν τέτοια ανακάλυψη

Το AFP έκανε μια διαδικτυακή αναζήτηση με τις λέξεις-κλειδιά των αναρτήσεων (για παράδειγμα, «Σάμος», «άγαλμα», «Ήρα», «βρέθηκε», «στη θάλασσα»). Η αναζήτηση δεν έφερε κάποιο αποτέλεσμα, για την ανακοίνωση μιας τόσο σημαντικής ανακάλυψης.

Στη συνέχεια, εξετάσαμε τα πρόσφατα δελτία τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο είναι αρμόδιο για την ενημέρωση του κοινού, όταν ανακαλύπτονται αρχαία αντικείμενα ή μνημεία αρχαιολογικής σημασίας. Παραδείγματα τέτοιων ανακοινώσεων, που το υπουργείο έχει εκδώσει στο παρελθόν, μπορούν να βρεθούν εδώ, εδώ και εδώ

Αλλά, στη σελίδα του υπουργείου, όπου αναρτώνται τα δελτία τύπου, δεν υπάρχει καμία ανακοίνωση για αρχαίο άγαλμα που να βρέθηκε στη Σάμο.

Το γραφείο τύπου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με το οποίο επικοινωνήσαμε τηλεφωνικά στις 13 Ιουλίου 2021, δήλωσε επίσης ότι δεν βρισκόταν σε γνώση του καμία τέτοια επιχείρηση, ή τέτοιο εύρημα που να έχει ανακαλυφθεί από δύτες του ναυτικού. Ούτε στη σελίδα, όπου αναρτώνται τα δελτία τύπου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, υπάρχει κάποια τέτοια ανακοίνωση.

Τα δελτία τύπου του υπουργείου Πολιτισμού κατά το επίμαχο διάστημα, λήψη εικόνας στις 13 Ιουλίου 2021

Η φωτογραφία είχε χρησιμοποιηθεί για την προώθηση καταδύσεων

Το άγαλμα στην φωτογραφία των αναρτήσεων εμφανίζεται εκπληκτικά καθαρό, για ένα αρχαίο αντικείμενο που υποτίθεται πως βρέθηκε κάτω από το νερό για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για παράδειγμα, δεν υπήρχαν φύκια πάνω του.

Με μια διαδικτυακή αναζήτηση για τη φωτογραφία, που δείχνει το άγαλμα στο μπροστά μέρος της εικόνας και έναν δύτη πίσω του, διαπιστώσαμε ότι η φωτογραφία είχε εμφανιστεί και αλλού, μεταξύ άλλων στην ιστοσελίδα του Xtreme Greece, ενός ταξιδιωτικού πρακτορείου που προσφέρει δραστηριότητες στη φύση σε όλη την Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, τη φωτογραφία μπορεί να δει κανείς στη σελίδα που προσφέρει τη δραστηριότητα «Δοκιμάστε κατάδυση στη Σάμο». Είναι η κύρια φωτογραφία στο πάνω μέρος της σελίδας, και η πρώτη φωτογραφία στο κολάζ από φωτογραφίες που ακολουθεί.

Η φωτογραφία στην ιστοσελίδα του Xtreme Greece, λήψη εικόνας στις 10 Ιουλίου 2021

Στις υπόλοιπες φωτογραφίες της ιστοσελίδας, μπορεί να δει κανείς και άλλα παρόμοια αγάλματα. Η ιστοσελίδα αναφέρει ότι η δραστηριότητα αυτή προσφέρεται στην Κέρβελη, μια από τις πιο γνωστές παραλίες της Σάμου, στο ανατολικό τμήμα του νησιού.

Η απομίμηση του αγάλματος τοποθετήθηκε τουλάχιστον τρία χρόνια πριν

Όταν το AFP επικοινώνησε τηλεφωνικά με την Xtreme Greece στις 12 Ιουλίου 2021, η εταιρεία μας επιβεβαίωσε ότι η φωτογραφία προερχόταν από την ιστοσελίδα τους. Όπως μας είπε εκπρόσωπος της εταιρείας, η φωτογραφία είχε τραβηχτεί από συνεργάτες του πρακτορείου.

Το άγαλμα της φωτογραφίας είναι αντίγραφο αρχαίου αγάλματος, κι όχι κάποιο αρχαίο άγαλμα, και έχει τοποθετηθεί στον βυθό της θάλασσας μαζί με άλλα αντίγραφα, για το ενδιαφέρον των αυτοδυτών, είπαν. Το άγαλμα βρισκόταν εκεί για περισσότερα από τρία χρόνια.

Η εταιρεία δήλωσε ότι γνώριζε για τον ψευδή ισχυρισμό, που είχε κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο τις προηγούμενες ημέρες, κι έκανε χρήση της συγκεκριμένης φωτογραφίας από την ιστοσελίδα της.

Για ένα παρόμοιο ρεπορτάζ πάνω στο θέμα, τα Ellinika Hoaxes επικοινώνησαν με το Kerveli Village Hotel, που τοποθέτησε αυτά τα μνημεία στον βυθό της θάλασσας. Ένας εκπρόσωπος του ξενοδοχείου επιβεβαίωσε ότι τα αντικείμενα έχουν τοποθετηθεί εκεί εδώ και τρία με τέσσερα χρόνια.