Αυτή η φωτογραφία δεν δείχνει τον πατέρα του επικεφαλής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ να είναι «στενός έμπιστος» του Χίτλερ

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα κοινωνικά δίκτυα πολλών χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, μια συγκριτική φωτογραφία που δείχνει τον ιδρυτή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), Klaus Schwab, δίπλα σε έναν Γερμανό στρατιωτικό. Οι αναρτήσεις στο Facebook υποστηρίζουν ότι πρόκειται για τον πατέρα του, Eugen Schwab, και ότι ήταν υψηλόβαθμος ναζί. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι ψευδείς. Ο εικονιζόμενος Γερμανός στρατιωτικός δεν είναι ο πατέρας του ιδρυτή του WEF, αλλά ένας Γερμανός ταξίαρχος που πέθανε σε αιχμαλωσία το 1950. Ο Eugen Schwab δεν ήταν επίσης υψηλόβαθμος ναζί από το περιβάλλον του Αδόλφου Χίτλερ, αν και διηύθυνε ένα ελβετικό εργοστάσιο στη νότια Γερμανία κατά τη διάρκεια του πολέμου.

«Ιστορία των SCHWAB! Στα αριστερά μπορείτε να δείτε τον ιδρυτή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ Klaus Schwab. Στα δεξιά μπορείτε να δείτε τον πατέρα του, έμπιστος του Χίτλερ, τον βιομήχανο και φασιστή Eugen Schwab», αναφέρει μια δημοσίευση στο Facebook, που αναρτήθηκε στις 24 Μαΐου.

Η χρήστης κοινοποιεί μια εικόνα που δείχνει στα αριστερά τον διευθυντή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), Klaus Schwab και στα δεξιά την εικόνα ενός Γερμανού ταξίαρχου της Wehrmacht. Προσθέτει ότι «εκείνη την εποχή ο πατέρας του ήταν επικεφαλής της 'Escher Wyss', μιας στρατηγικής εταιρείας της εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας» και ότι «είχε το δικό του στρατόπεδο συγκέντρωσης».

Παρόμοιες αναρτήσεις στο Facebook μπορείτε να δείτε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ.

Στιγμιότυπο της παραπλανητικής ανάρτησης στο Facebook. Λήψη εικόνας: 01/06/2022

Παρόμοιες δημοσιεύσεις εντοπίστηκαν στα αγγλικά, στα νορβηγικά, στα πολωνικά, στα ολλανδικά, στα ρουμανικά, στα ισπανικά, στα ιταλικά, στα γαλλικά και στα γερμανικά.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός ότι η φωτογραφία στα δεξιά δείχνει τον Eugen Schwab, τον πατέρα του Klaus Schwab, είναι ψευδής. Δεν είναι ο πατέρας του, αλλά ένας Γερμανός υποστράτηγος ονόματι Walter Dybilasz. Επίσης, δεν έχει αποδειχθεί ότι ο Eugen Schwab ήταν σκληροπυρηνικός ναζιστής. Σε καμία περίπτωση δεν ήταν «στενός έμπιστος» του Χίτλερ.

Η φωτογραφία δεν απεικονίζει τον Eugen Schwab

Όλες οι αναρτήσεις στο Facebook μοιράζονται τις ίδιες δύο εικόνες, εκείνη του ιδρυτή και διευθυντή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) Klaus Schwab, στα αριστερά, και εκείνη ενός Γερμανού στρατιωτικού, ο οποίος, αν κρίνουμε από τον βαθμό στο λαιμό και τον ώμο του, είναι ταξίαρχος της Βέρμαχτ, στα δεξιά. Οι αναρτήσεις στο Facebook αναφέρουν ότι πρόκειται για τον πατέρα του Klaus Schwab, Eugen Schwab. Ο Eugen Wilhelm Schwab, γεννημένος το 1899, είναι πράγματι ο πατέρας του Klaus Schwab. Ο Klaus Schwab αναφέρει τον πατέρα του στο δικό του βιβλίο «Stakeholder Capitalism» και περιγράφεται επίσης σε ένα βιβλίο για τον Klaus Schwab, «Hosts of the Mighty» . Δεν είναι όμως αυτός που απεικονίζεται στις αναρτήσεις.

Μετά από μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας, βρήκαμε τη φωτογραφία σε διάφορα ιστολόγια και φόρουμ συζητήσεων σχετικά με τη Wehrmacht. Η φωτογραφία κοινοποιείται με τον ισχυρισμό πως απεικονίζει τον Walter Dybilasz, όπως σε αυτή τη σελίδα, και σε άλλα άρθρα επαλήθευσης γεγονότων, όπως εδώ.

Πραγματοποιήσαμε άλλες αντίστροφες αναζητήσεις εικόνας και βρήκαμε την ίδια φωτογραφία σε αυτή τη σελίδα, η οποία επίσης δείχνει ότι πρόκειται για τον «Generalmajor Walter Dybilasz» (στρατηγός), αυτή τη φορά με μια πρόσθετη φωτογραφία.

Το AFP μπόρεσε να έχει πρόσβαση σε έγγραφα από το τμήμα στρατιωτικών αρχείων των Γερμανικών Ομοσπονδιακών Αρχείων στις 24 Ιουνίου. Βρήκαμε μια φωτογραφία παρόμοια με αυτή που μοιράστηκε σε αυτόν τον ιστότοπο, η οποία δείχνει τον Walter Dybilasz. Η σύγκριση των παρακάτω εικόνων επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για τον ίδιο.

Στιγμιότυπα από τα στρατιωτικά αρχεία των Γερμανικών Ομοσπονδιακών Αρχείων (αριστερά) και από την παραπλανητική ανάρτηση στο Facebook (δεξιά). Λήψη εικονών: 24/06/2022

Είχαμε επίσης πρόσβαση στη βιογραφία του, χάρη στα έγγραφα που διαθέτουν τα Γερμανικά Ομοσπονδιακά Αρχεία. Είναι επίσης διαθέσιμη σε αυτό το διαδικτυακό λεξικό.

Ο Walter Dybilasz γεννήθηκε το 1892. Αιχμαλωτίστηκε στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου από τις αμερικανικές δυνάμεις και στη συνέχεια παραδόθηκε στις σοβιετικές δυνάμεις. Καταδικάστηκε σε 25 χρόνια καταναγκαστικής εργασίας για εγκλήματα πολέμου και πέθανε το 1950 στις φυλακές του Στάλινο (σήμερα Ντόνετσκ), στη Σοβιετική Ένωση.

Μια φωτογραφία του Eugen Schwab, που χρησιμοποιήθηκε σε ελέγχους γεγονότων από τους Ellinika Hoaxes, DPA και La Republica Verificador, έχει δημοσιευθεί στον ιστότοπο Family Search. Πρόκειται για φωτογραφία από μια προσωρινή βίζα για τη Βραζιλία, η οποία χρονολογείται από το 1960.

Η σύγκριση των φυσικών χαρακτηριστικών των προσώπων των δύο ανδρών δείχνει ότι δεν είναι ο Eugen Schwab στη φωτογραφία του Γερμανού στρατιωτικού, όπως φαίνεται στη σύγκριση των εικόνων που ακολουθεί.

Στιγμιότυπα από το Family Search (αριστερά) και ένα φόρουμ συζητήσεων της Wehrmacht (δεξιά). Στα αριστερά, ο Eugen Schwab και στα δεξιά, ο Walter Dybilasz. Λήψη εικόνας: 14/6/2022

Εκπρόσωπος του Klaus Schwab επιβεβαίωσε στο DPA ότι η φωτογραφία από το Family Search δείχνει πράγματι τον Eugen Schwab, τον πατέρα του Klaus Schwab. Σε επικοινωνία με το AFP στις 15 Ιουνίου, εκπρόσωπος του WEF έγραψε σχετικά με τους ισχυρισμούς: «Αυτό είναι φυσικά απολύτως λανθασμένο και αποτελεί συκοφαντική δυσφήμιση για την οικογένεια του Klaus Schwab». Η φωτογραφία που κοινοποιήθηκε δεν δείχνει τον Eugen Schwab, σύμφωνα με τον ίδιο. Πρόσθεσε ότι το παράρτημα του βιβλίου «Hosts of the Mighty» περιέχει μια φωτογραφία του Eugen Schwab, που δείχνει ότι είναι «το ίδιο πρόσωπο» με τη φωτογραφία της αναζήτησης Family. 

Ο Eugen Schwab κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Γερμανίας

Οι αναρτήσεις στο Facebook υποστηρίζουν ότι ο Eugen Schwab ήταν υψηλόβαθμος ναζιστής και ότι ήταν ακόμη και έμπιστος του Αδόλφου Χίτλερ. Ωστόσο, και αυτός ο ισχυρισμός αποδεικνύεται ψευδής.

Το AFP κατάφερε να εξασφαλίσει πρόσβαση στους φακέλους αποναζιστικοποίησης του Landesarchiv Baden-Württemberg για τον Eugen Schwab. Η αποναζιστικοποίηση ήταν ένα πρόγραμμα των συμμαχικών δυνάμεων στη Γερμανία και την Αυστρία για την εξάλειψη του ναζισμού μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλοί άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και βιομήχανοι, έπρεπε να υποβληθούν σε ανακρίσεις για να διαπιστωθεί αν ήταν μέλη ναζιστικής οργάνωσης ή όχι.

Το AFP επικοινώνησε επίσης με το Ινστιτούτο Σύγχρονης Ιστορίας (IfZ) στο Μόναχο για να σχολιάσει τον φάκελο αποναζιστικοποίησης του Eugen Schwab. Σε email της 13ης Ιουνίου, ο Dr. Niels Weise, επιστημονικός συνεργάτης του IfZ, εξηγεί ότι ο φάκελος δεν αποδεικνύει ότι ο Γερμανός βιομήχανος ήταν ναζιστής. «Σύμφωνα με τον φάκελο, δεν ήταν καν μέλος του ναζιστικού κόμματος (NSDAP)».

«Το ηλεκτρονικό σύστημα αναζήτησης των Γερμανικών Ομοσπονδιακών Αρχείων, στα αρχεία των μελών του NSDAP, δεν δίνει τη δυνατότητα να βρεθεί ο Eugen Wilhelm Schwab, γεννημένος στις 27/4/1899, αλλά πέντε άλλοι 'Eugen Schwab'», με διαφορετικές ημερομηνίες γέννησης, συνεχίζει ο ειδικός.

«Ο Eugen Schwab δεν κατείχε καμία θέση στο NSDAP και σαφώς δεν ήταν υψηλόβαθμος ναζί», δήλωσε ο Weise.

Ο Peter Fäßler, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Paderborn, το έθεσε επίσης ως εξής. Κοίταξε επίσης τους φακέλους για το AFP και έγραψε στις 20 Ιουνίου: «Οι φάκελοι αποναζιστικοποίησης δεν δείχνουν ότι ο Eugen Schwab ήταν υψηλόβαθμος εθνικοσοσιαλιστής».

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Weise, τα έγγραφα αυτά δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σχετικά με τις πεποιθήσεις της Schwab. «Από τη μία μεριά, ωραιοποιήθηκαν, ελαχιστοποιήθηκαν και μάλιστα είπαν πολλά ψέματα στις διαδικασίες αποναζιστικοποίησης. Από την άλλη, οι επίσημοι συσχετισμοί στους οποίους επικεντρώθηκαν οι διαδικασίες επιτρέπουν μόνο την εξαγωγή μερικών συμπερασμάτων σχετικά με τις πεποιθήσεις τους». Ο Fäßler έγραψε επίσης ότι από τους φακέλους δεν μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα για τις πολιτικές απόψεις του Schwab.

Ο Eugen Schwab έπρεπε να απαντήσει σε δύο «ερωτηματολόγια», το ένα στις 7/2/1946, ως «εμπορικός διευθυντής του εργοστασίου Escher Wyss» και το άλλο στις 4/11/1946, ως «σύμβουλος του εμπορικού επιμελητηρίου του Ravensburg». «Κατ' αρχήν, αυτό δεν είναι ασυνήθιστο», συνεχίζει ο Niels Weise.

Σύμφωνα με τα έγγραφα, ο Eugen Schwab κατηγοριοποιήθηκε στην «ομάδα Α». «Αυτό αντιστοιχεί σε αθώωση», εξηγεί ο επιστήμονας. «Θα πρέπει να ερευνήσει κανείς εντατικά τις πηγές για να κρίνει αν αυτή η εκτίμηση ήταν δικαιολογημένη με τα σημερινά δεδομένα. Τούτου λεχθέντος, ωστόσο, οι πληροφορίες που παρέχει ο Eugen Schwab φαίνονται αληθοφανείς και δεν αποκαλύπτουν σημαντικές ναζιστικές κατηγορίες». 

Ο Dr. Niels Weise διευκρινίζει, ωστόσο, ότι «είναι δύσκολο να γνωρίζουμε αν οι πληροφορίες σε τέτοιους φακέλους είναι αξιόπιστες. Πολλοί άνθρωποι είχαν προφανές συμφέρον να αποκρύψουν πληροφορίες, να εξωραΐσουν γεγονότα ή να κάνουν εν γνώσει τους ψευδείς δηλώσεις, οι οποίες τιμωρούνται από το νόμο. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί χωρίς επαλήθευση των στοιχείων από τα Δικαστικά Τμήματα που ασχολήθηκαν με την αποναζιστικοποίηση».

Σύμφωνα με τον φάκελο, ο Eugen Schwab δήλωσε ότι ήταν μέλος τριών οργανώσεων που δραστηριοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Γερμανίας: της οργάνωσης-ομπρέλας για τον αθλητισμό και τη φυσική αγωγή με την ονομασία NSRL, της εργατικής οργάνωση DAF και της NSV, μια οργάνωση κοινωνικής πρόνοιας κατά τη διάρκεια του Τρίτου Ράιχ.
«Σύμφωνα με τη δήλωσή του, ο Schwab προσχώρησε στην NSRL όταν η τότε Γερμανική Αλπική Λέσχη (DAV) μεταφέρθηκε στην ίδια ναζιστική οργάνωση», εξηγεί ο εμπειρογνώμονας. «Η συμμετοχή στις αναφερόμενες ναζιστικές οργανώσεις δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως ιδιαίτερη κατηγορία που σχετίζεται με τον ναζισμό».

Ο ίδιος προσθέτει: «Η ιδιότητα του μέλους σε προγενέστερες οργανώσεις όπως η NSV και η NSFK, οι οποίες θεωρούνταν (λανθασμένα) μάλλον απολιτικές, συχνά επιλέγονταν για να επιδείξουν από καιροσκοπισμό ή υπό πίεση, αφ΄ενός μεν μια εγγύτητα στο κόμμα χωρίς να χρειάζεται να ενταχθούν αμέσως στο ίδιο το NSDAP. Αφ'ετέρου, η ιδιότητα μέλους σε αυτές τις οργανώσεις αποτελούσε συχνά υποκατάστατο όταν η ένταξη στο NSDAP δεν ήταν προς στιγμήν δυνατή λόγω μπλοκαρίσματος των μελών. Ήταν δύσκολο να αποφύγει κανείς την ένταξη στο Deutsche Arbeitsfront (DAF) όταν κατείχε ηγετική θέση στην οικονομία».

Ο εμπειρογνώμονας δηλώνει ότι «οι σχέσεις του Eugen Schwab είναι αυτές ενός τυπικού 'ακόλουθου' και δεν είναι καθόλου αξιοσημείωτες».

Ο Fäßler έγραψε παρόμοια για τις συνδρομές του Schwab: «Δείχνουν ότι ο Eugen Schwab ζούσε ως προσαρμοσμένος 'ακόλουθου' στην εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία. Πρόκειται για εν μέρει αυτόματες συνδρομές (DAF) ή συνδρομές που σηματοδοτούν μια ελάχιστη προθυμία συμμετοχής στη 'λαϊκή κοινότητα του NS' [ο αρχικός όρος που χρησιμοποιήθηκε ήταν NS-Volksgemeinschaft]».

Επιπλέον, ο Eugen Schwab δεν ήταν ούτε στενός έμπιστος του Χίτλερ. «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Schwab είχε κάποια ιδιαίτερη ή έστω οποιαδήποτε σχέση με τον Χίτλερ», σύμφωνα με τον Weise.
Ο καθηγητής πανεπιστημίου Fäßler δεν γνωρίζει επίσης μια τόσο στενή σχέση: «Θεωρώ απίθανο ο Eugen Schwab να ήταν 'στενός έμπιστος του Αδόλφου Χίτλερ'. Δεν γνωρίζω καμία αντίστοιχη πληροφορία από τη σχετική βιβλιογραφία. Μια έρευνα στα ομοσπονδιακά αρχεία δεν αποκάλυψε επίσης καμία αντίστοιχη πληροφορία».

Το εργοστάσιο της Escher Wyss AG στο Ravensburg

Η ελβετική βιομηχανική εταιρεία Escher Wyss είχε επίσης μια εγκατάσταση στο Ravensburg της Γερμανίας. Το AFP ζήτησε περισσότερες πληροφορίες από το τοπικό αρχείο. Η επικεφαλής του Αρχείου της πόλης Ravensburg, Dr. Silke Schöttle, έγραψε στις 14 Ιουνίου, αναφερόμενη σε ένα βιβλίο για την περιοχή, ότι ο Escher Wyss -όπως άλλες εταιρείες- απασχολούσε άτομα από ένα στρατόπεδο καταναγκαστικών και ξένων εργατών. Το 1943 απασχολούνταν εκεί 336 ξένοι εργάτες: ανάμεσά τους 86 αιχμάλωτοι πολέμου. Μέχρι το 1944, ο αριθμός των αλλοδαπών εργατών που απασχολούνταν στο Escher Wyss είχε αυξηθεί σε περισσότερους από 400, συμπεριλαμβανομένων πολλών Ρωσίδων.

Τα στρατόπεδα κατά τη διάρκεια της ναζιστικής περιόδου εκπλήρωναν διαφορετικές λειτουργίες: τα στρατόπεδα εξόντωσης όπως το Auschwitz-Birkenau εξυπηρετούσαν τον σκοπό της προγραμματισμένης γενοκτονίας, ενώ τα στρατόπεδα συγκέντρωσης χρησιμοποιούνταν για τη φυλάκιση, τον διαχωρισμό, την εκμετάλλευση, τον εξευτελισμό και τον εκφοβισμό των ανθρώπων. Στα στρατόπεδα αιχμαλώτων πολέμου και στα λεγόμενα στρατόπεδα «πολιτικής» εργασίας εκατομμύρια αναγκαστικοί εργάτες και αιχμάλωτοι πολέμου από όλη την Ευρώπη αναγκάστηκαν να εργαστούν κάτω από φρικτές συνθήκες.

Ο Peter Fäßler από το Πανεπιστήμιο του Paderborn έγραψε: «Σύμφωνα με τα έγγραφα που έχω στη διάθεσή μου, η Escher Wyss AG φαίνεται να ήταν μια εταιρεία ειδικής τεχνολογίας, αρκετά ενδιαφέρουσα όσον αφορά τους εξοπλισμούς και συνεπώς ενεργή και ως συνεργάτης της ναζιστικής οικονομίας. Η χρήση καταναγκαστικών εργατών φαίνεται να είναι εγγυημένη. Όλα δείχνουν ότι η εταιρεία - και επομένως πιθανώς και ο Eugen Schwab - συνέβαλε στη λειτουργία του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος και της οικονομίας του». Υπό αυτή την έννοια θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για ενοχή και ιστορική ευθύνη. «Ωστόσο, δεν μπορώ να διακρίνω καμία ένδειξη ενός εξαιρετικού, αυξημένου βαθμού ευθύνης», έγραψε ο Fäßler.

Ο Niels Weise από το IfZ επιβεβαίωσε: «Εξ όσων γνωρίζω, η Escher Wyss χρησιμοποιούσε επίσης αιχμαλώτους πολέμου στο Ravensburg και καταναγκαστικούς εργάτες στο Lindau». Ακόμη και αν η Escher Wyss ήταν προφανώς «μέρος της απάνθρωπης χρήσης καταναγκαστικής εργασίας από τη ναζιστική πολεμική οικονομία», αυτό «σίγουρα δεν οφειλόταν σε μια ιδιαίτερη σχέση του εμπορικού διευθυντή με τον Χίτλερ». Κατέληξε στο συμπέρασμα: «O Eugen Schwab δεν είχε το 'δικό του' στρατόπεδο συγκέντρωσης». Ο Fäßler πρόσθεσε επίσης: «Η διαχείριση ενός 'ιδιόκτητου στρατοπέδου συγκέντρωσης' δεν έχει ερευνηθεί». Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι ο Escher Wyss επωφελήθηκε από την καταναγκαστική εργασία κατά τη διάρκεια της ναζιστικής περιόδου.

27 Ιουνίου 2022 Προσθήκη της βιογραφίας του Walter Dybilasz, σύμφωνα με τα έγγραφα που διέθεσαν τα Γερμανικά Ομοσπονδιακά Αρχεία. Προστέθηκε σύγκριση εικόνων του Walter Dybilasz, η μία από τα έγγραφα που παρασχέθηκαν, η άλλη από τον ιστότοπο.