Ο Ευάγγελος Βενιζέλος στη Βουλή των Ελλήνων, 21 Φεβρουαρίου 2018. ( AFP / ANGELOS TZORTZINIS)

Κείμενο που υποστηρίζει ότι ο Ευάγγελος Βενιζέλος φυλακίστηκε στα φοιτητικά του χρόνια γράφτηκε το 2011 ως σάτιρα

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Ένα κείμενο που κοινοποιήθηκε εκατοντάδες φορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα μέσα Ιουνίου 2022 υποστηρίζει ότι ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, Ευάγγελος Βενιζέλος, εξέτισε ποινή φυλάκισης κατά τα φοιτητικά του χρόνια, επειδή έκλεβε και πούλαγε τα θέματα των εξετάσεων. Το κείμενο, γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, υποτίθεται πως έχει γραφτεί από έναν γνωστό του Βενιζέλου και ισχυρίζεται ότι αποκαλύπτει αυτή την πληροφορία τώρα, επειδή ο συγγραφέας «είναι σίγουρος πως δεν κινδυνεύει». Ωστόσο, η ανάρτηση κοινοποιεί ένα σατιρικό κείμενο που γράφτηκε το 2011. Το είχε γράψει ως χρονογράφημα ο Θύμιος Καλαμούκης, σατιρικός δημοσιογράφος γνωστός από τη ραδιοφωνική εκπομπή «Ελληνοφρένεια». Ο κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου φοιτούσε ο Βενιζέλος, δήλωσε στο AFP ότι δεν υπάρχει «καμία ένδειξη» ότι συμμετείχε σε απάτη σχετική με τις εξετάσεις.

Η ανάρτηση με τις ψευδείς πληροφορίες έχει κοινοποιηθεί σχεδόν 300 φορές χωρίς καμία προειδοποίηση ότι πρόκειται για σάτιρα ή χιούμορ. Γραμμένη σε στίχους, αλλά χωρίς ομοιοκαταληξία, αφηγείται μια ιστορία για τον Βενιζέλο από την οπτική γωνία ενός πρώην συμφοιτητή του από την εποχή που εκείνος φοιτούσε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το κείμενο υποστηρίζει ότι ο Βενιζέλος φυλακίστηκε για ενάμιση χρόνο, ενώ βρισκόταν στο τέταρτο έτος του πανεπιστημίου, επειδή είχε στήσει έναν παράνομο μηχανισμό με μικρόφωνα και κάμερες, προκειμένου να κλέβει θέματα εξετάσεων και να επιτυγχάνει σε αυτές. Ισχυρίζεται επίσης ότι ο Βενιζέλος έκρυψε όλα τα στοιχεία από την περίοδο της φυλάκισής του και ότι στη συνέχεια εργάστηκε σε ένα εστιατόριο fast food.

Οι σχολιαστές κάτω από την ανάρτηση φαίνεται να πιστεύουν ότι ο Βενιζέλος όντως φυλακίστηκε στα φοιτητικά του χρόνια. «Τελικά λαμόγιο γεννιέσαι, δεν γίνεσαι», αναφέρει ένα σχόλιο. «Μεγάλο κτήνος γεννημένος όντως ερπετό χωρίς τίποτα ανθρώπινο», γράφει ένας άλλος χρήστης.

Ωστόσο, οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο κείμενο που κοινοποιεί η ανάρτηση γράφτηκαν στην πραγματικότητα το 2011, ως ένα μυθοπλαστικό, σατιρικό χρονογράφημα από τον Θύμιο Καλαμούκη, μέλος του ραδιοφωνικού ντουέτου «Ελληνοφρένεια», μαζί με τον Αποστόλη Μπαρμπαγιάννη.

Η ανάρτηση με τον ψευδή ισχυρισμό στο Facebook. Λήψη εικόνας: 20/06/2022

Ένα σατιρικό χρονογράφημα από το 2011

Το κείμενο που αναφέρει ότι ο Βενιζέλος έχει εκτίσει ποινή φυλάκισης στα νιάτα του επανεμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα μέσα Ιουνίου του 2022, όταν ορίστηκε μέλος της επταμελούς ομάδας υψηλού επιπέδου προβληματισμού του Συμβουλίου της Ευρώπης, αφού προτάθηκε για τη θέση αυτή από τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. 

Το κείμενο είναι στην πραγματικότητα ένα σατιρικό χρονογράφημα που γράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 2011 από τον Θύμιο Καλαμούκη και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην παλιά ιστοσελίδα της Ελληνοφρένειας. Καθώς ο ιστότοπος έχει πλέον απενεργοποιηθεί και αντικατασταθεί από νέο, η αρχική δημοσίευση δεν είναι πλέον διαθέσιμη σε «ζωντανή» μορφή, αλλά μπορείτε να τη βρείτε αρχειοθετημένη εδώ.

Όπως δήλωσε ο Θύμιος Καλαμούκης σε συνέντευξη που έδωσε στην ιστοσελίδα «Κούτι της Πανδώρας» τον Νοέμβριο του 2011,  το κείμενο είναι « ένα χρονογράφημα το οποίο το έγραψα πριν 1,5 μήνα στο site» και «ήταν αποκύημα της νοσηρής μου φαντασίας». Ο Καλαμούκης επισήμανε ότι «ο κόσμος του διαδικτύου παρουσιάζει αδυναμία να διασταυρώσει αυτά που διαβάζει, γιατί υπάρχουν πάρα πολλά που μπορεί να διαβάσει και χάνεται». Όπως είπε, «και μόνο το γεγονός ότι ο κόσμος πίστεψε ότι ο Βενιζέλος έχει κάνει φυλακή και κατάφερε να το συγκαλύψει κιόλας θα έπρεπε να ανησυχεί τον κ. Βενιζέλο».

Όταν δημοσιεύθηκε το κείμενο του Καλαμούκη, ο Βενιζέλος ήταν Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, επί πρωθυπουργίας Γιώργου Παπανδρέου. Η θητεία του σημαδεύτηκε από την υπογραφή του μεσοπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, το οποίο αποτελούσε μέρος του πρώτου μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Ελλάδας και των πιστωτών της. Το 2012, ο Βενιζέλος έγινε πρόεδρος του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑΣΟΚ) και συμμετείχε στην κυβέρνηση συνεργασίας που σχηματίσθηκε υπό την πρωθυπουργία του Αντώνη Σαμαρά (Νέα Δημοκρατία) μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2012.

«Καμία ένδειξη» σχετικά με τους ισχυρισμούς του κειμένου

Σε τηλεφωνική επικοινωνία με το AFP στις 21 Ιουνίου 2022, ο κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Γκλαβίνης επιβεβαίωσε ότι ο Βενιζέλος αποφοίτησε από τη σχολή. Ερωτηθείς σχετικά με τον ισχυρισμό ότι ο Βενιζέλος ενεπλάκη σε σκάνδαλο που αφορούσε τα θέματα εξετάσεων, ο Γκλαβίνης είπε ότι «δεν υπάρχει καμία ένδειξη» για συμμετοχή του Βενιζέλου σε τέτοια υπόθεση. Ο κ. Γκλαβίνης πρόσθεσε ότι ο Βενιζέλος εξελέγη αργότερα καθηγητής από επιτροπή ακαδημαϊκών κύρους, μεταξύ των οποίων και ο Δημήτρης Τσάτσος, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και πρώην μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Σύμφωνα με το βιογραφικό σημείωμα του Ευάγγελου Βενιζέλου, μετά την αποφοίτησή του από τη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1978 (σε ηλικία 21 ετών), πήγε στη Γαλλία για να συνεχίσει τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Paris II. Αν είχε περάσει χρόνο στη φυλακή κατά τη διάρκεια των σπουδών του, δεν θα ήταν δυνατόν να ολοκληρώσει το προπτυχιακό του δίπλωμα σε τέσσερα χρόνια, όπως αναφέρεται στο βιογραφικό. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το 1980 ανακηρύχθηκε διδάκτορας της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια, ο Βενιζέλος άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στον Άρειο Πάγο, προτού εισέλθει στην πολιτική ως βουλευτής του ΠΑΣΟΚ το 1993.