Αυτό το βίντεο έχει δημιουργηθεί από υπολογιστή και δεν δείχνει πλάνα από ρωσικό χτύπημα σε αποθήκη όπλων

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίζονται ότι δείχνουν εικόνες από ένα ρωσικό πυραυλικό πλήγμα, που καταγράφηκε τυχαία από έναν Αμερικανό δημοσιογράφο, σε μια αποθήκη «γεμάτη με όπλα του ΝΑΤΟ». Το βίντεο δείχνει κάτι που μοιάζει με πύραυλο που προφανώς χτυπά τον στόχο του και εκρήγνυται σε ένα γιγαντιαίο σύννεφο σε σχήμα μανιταριού. Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός είναι ψευδής. Αν και η Ρωσία ανακοίνωσε αρκετές φορές ότι οι δυνάμεις της κατέστρεψαν αποθήκες ξένων όπλων στην Ουκρανία, το βίντεο που διαδίδεται στο διαδίκτυο είναι αποτέλεσμα ψηφιακής δημιουργίας ενός καλλιτέχνη οπτικών εφέ.

Το βίντεο, που κοινοποιήθηκε στο Facebook στις 15 Ιουνίου, δείχνει μια τεράστια έκρηξη. Η επιγραφή του γράφει: «Αμερικανός ρεπορτέρ καταγράφει τυχαία... καταστροφή υπόγειας βάσης με Νατοïκά όπλα» υπονοώντας ότι δείχνει ένα ρωσικό χτύπημα που καταστρέφει όπλα που έστειλε η Ατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ) στην Ουκρανία.

Καθώς συμβαίνει η έκρηξη, ακούγεται ένα άτομο να φωνάζει εκτός κάμερας.

Στο κείμενο της ανάρτησης, ο χρήστης προσθέτει: «Τα ερπετα του ΝΑΤΟ... συνεχίζουν να στέλνουν όπλα. Πούτιν: 'Όμορφα καίγονται'».

Στιγμιότυπο από το παραπλανητικό βίντεο στο Facebook. Λήψη εικόνας: 22/06/2022

Παρόμοια βίντεο που δείχνουν την ίδια έκρηξη έχουν κοινοποιηθεί εδώ και εδώ στο Facebook από χρήστες που ισχυρίζονται ότι δείχνει «έναν ρωσικό πύραυλο Kinzhal». Και προσθέτουν: «χρησιμοποιήθηκε σήμερα για να καταστρέψει μια ουκρανική αποθήκη όπλων 136 μέτρα κάτω από τη γη. Κοιτάξτε την έκπληξη του Αμερικανού ρεπόρτερ όταν το είδε!» Το ίδιο βίντεο με αυτόν τον ισχυρισμό εντοπίστηκε επίσης στο Twitter.

Συνολικά, αυτό το βίντεο έχει κοινοποιηθεί σχεδόν 100 φορές και έχει περισσότερες από 5.000 προβολές.

Παρόμοιοι ισχυρισμοί εντοπίστηκαν επίσης σε διάφορες ευρωπαϊκές γλώσσες, όπως στα ουγγρικά.

Άλλες εκδοχές της ανάρτησης που διαδίδονται στα κινεζικά υποστηρίζουν ότι το όπλο δείχνει μια λεγόμενη θερμοβαρική βόμβα που χρησιμοποιείται από τη Ρωσία.

Ωστόσο, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι ψευδείς. Το βίντεο δεν δείχνει ρωσικό χτύπημα και δεν καταγράφηκε από Αμερικανό δημοσιογράφο. Πρόκειται για μια ψηφιακή δημιουργία.

Ένα βίντεο από έναν καλλιτέχνη οπτικών εφέ

Το παραπλανητικό βίντεο κοινοποιήθηκε από ένα προφίλ στο Facebook, τον "John Greco II", ο οποίος έχει ήδη διαδώσει ψευδείς πληροφορίες και θεωρίες συνωμοσίας στο παρελθόν: οι ισχυρισμοί που έχει κοινοποιήσει έχουν ήδη επαληθευτεί αρκετές φορές από έρευνες του AFP, όπως εδώ, εδώ ή εδώ.

Αναζητήσεις με λέξεις-κλειδιά βρήκαν το πανομοιότυπο βίντεο που δημοσιεύτηκε από ένα κανάλι στο YouTube, το InsanePatient2, στις 28 Φεβρουαρίου 2022.

Το βίντεο έχει τίτλο: «What if Russia Started Nuclear War? #shorts» (Τι θα γινόταν αν η Ρωσία ξεκινούσε πυρηνικό πόλεμο;).

Η περιγραφή του καναλιού έχει ως εξής: «VFX... that's it» (VFX... αυτό είναι όλο), αναφερόμενη σε οπτικά εφέ που δημιουργούνται από υπολογιστή.

Το ίδιο βίντεο δημοσιεύτηκε και στον λογαριασμό του InsanePatient2 στο TikTok εδώ, την ίδια μέρα, επίσης με τη λεζάντα: «What if Russia Started Nuclear War?» (Τι θα γινόταν αν η Ρωσία ξεκινούσε πυρηνικό πόλεμο;).

Σε ένα σχόλιο στην ανάρτηση στο TikTok, ο InsanePatient 2 έγραψε: «σε όλα τα άτομα με λείο μυαλό που νομίζουν ότι προσπαθώ να κοροϊδέψω τον κόσμο, κυριολεκτικά οι λέξεις 'τι θα γινόταν αν' είναι στον τίτλο. ζητήστε βοήθεια».

Το AFP επικοινώνησε με τον καλλιτέχνη, αλλά δεν έλαβε απάντηση κατά τη στιγμή της δημοσίευσης.

Παρακάτω παρουσιάζονται συγκρίσεις στιγμιότυπων οθόνης μεταξύ του γνήσιου βίντεο στο YouTube (αριστερά) και του βίντεο στην παραπλανητική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (δεξιά):

Στιγμιότυπα του βίντεο στο Youtube (αριστερά) και της παραπλανητικής ανάρτησης στο Facebook (δεξιά). Λήψη εικόνας: 22/06/2022

Τόσο το YouTube όσο και οι λογαριασμοί TikTok, δημοσιεύουν άλλα βίντεο που έχουν δημιουργηθεί από υπολογιστή.

Ο InsanePatient2 επαναχρησιμοποίησε το φόντο από το βίντεοκαι σε άλλα κλιπ.

Το πανομοιότυπο φόντο μπορεί να δει κανείς σε αυτό το βίντεο, με τίτλο «Moon Crashes into Earth!» (Η Σελήνη συντρίβεται στη Γη!), το οποίο αναρτήθηκε στο ίδιο κανάλι YouTube στις 4 Μαρτίου 2022. Το κλιπ δείχνει επίσης πώς δημιουργήθηκε η σκηνή.

Παρακάτω παρατίθεται ένα στιγμιότυπο οθόνης που συγκρίνει το βίντεο με την έκρηξη που χρησιμοποιήθηκε στο βίντεο με το φεγγάρι (αριστερά) και την παραπλανητική ανάρτηση (δεξιά), με τα ίδια χαρακτηριστικά κυκλωμένα από το AFP:

Στιγμιότυπα του βίντεο στο Youtube (αριστερά) και της παραπλανητικής ανάρτησης στο Facebook (δεξιά). Λήψη εικόνας: 22/06/2022

Στο μεταξύ, η ανδρική φωνή που χρησιμοποιήθηκε στο βίντεο με τον «πυρηνικό πόλεμο» εμφανίζεται επίσης σε αυτό το κλιπ με τίτλο «What if two planets collided?» (Τι θα γινόταν αν συγκρούονταν δύο πλανήτες;), το οποίο αναρτήθηκε στο ίδιο κανάλι στο YouTube στις 28 Ιανουαρίου 2022.

Ρωσικά πλήγματα

Από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου, η Ρωσία έχει ανακοινώσει αρκετές φορές ότι οι δυνάμεις της κατέστρεψαν αποθήκες ξένων όπλων. Για παράδειγμα, στις 15 Ιουνίου, το υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι καταστράφηκε στη δυτική Ουκρανία μια αποθήκη με όπλα, τα οποία είχε στέιλει το ΝΑΤΟ. Άλλα τέτοια πλήγματα ανακοινώθηκαν για παράδειγμα τον Απρίλιο κοντά στην Οδησσό.

Η Ρωσία ανακοίνωσε επίσης αρκετές φορές ότι δοκίμασε ή χρησιμοποίησε υπερηχητικά όπλα, τα οποία κινούνται με ταχύτητα έως και 10 φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου. Τον Μάρτιο, η Μόσχα δήλωσε ότι χρησιμοποίησε για πρώτη φορά σε μάχη τον υπερηχητικό πύραυλο υψηλής ακρίβειας Kinzhal (ρωσικά για το «στιλέτο») για να πλήξει μια αποθήκη όπλων στην Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με τη Ρουμανία. Ο Πούτιν έχει περιγράψει τους πυραύλους ως μια οικογένεια νέων «αήττητων» όπλων στο ρωσικό οπλοστάσιο.

Επεξηγηματικό γράφημα για τον ρωσικό υπερηχητικό πύραυλο Kinzhal ( AFP / )

Τα όπλα νέας γενιάς, που παρουσιάστηκαν από τον Πούτιν το 2018, είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν και να αναχαιτιστούν από τα συστήματα πυραυλικής άμυνας συγκριτικά με τα συμβατικά όπλα λόγω της ταχύτητάς τους αλλά και επειδή εκτοξεύονται σε χαμηλότερο ύψος προς τον στόχο τους.

Αν και τέτοια όπλα υπάρχουν, το βίντεο δεν τα δείχνει να χρησιμοποιούνται.

Μετάφραση και προσαρμογή
Ρωσο-ουκρανική σύγκρουση