Αυτή η φωτογραφία δεν δείχνει το αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά και δεν σχετίζεται με την εκλογή του Γκουστάβο Πέτρο

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Μετά την εκλογή του Γκουστάβο Πέτρο στην προεδρία της Κολομβίας την Κυριακή 19 Ιουνίου 2022, εμφανίστηκαν αρκετές αναρτήσεις στα ελληνόφωνα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που κοινοποιούν μια φωτογραφία που δείχνει μια ουρά αεροπλάνων σε ένα αεροδρόμιο, με τον ισχυρισμό ότι η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στο διεθνές αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά. Οι αναρτήσεις υποστηρίζουν, επίσης, ότι οι εύποροι Κολομβιανοί εγκαταλείπουν τη χώρα μετά την εκλογή του αριστερού Γκουστάβο Πέτρο. Ωστόσο, η φωτογραφία που κοινοποιείται στις αναρτήσεις δεν δείχνει το αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο, αλλά το διεθνές αεροδρόμιο O'Hare του Σικάγο στις ΗΠΑ. Η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Ιούλιο του 2006 από έναν ερασιτέχνη νοτιοαφρικανό φωτογράφο, ο οποίος επιβεβαίωσε στο AFP ότι τράβηξε τη φωτογραφία ενώ ταξίδευε στο Σικάγο από το Green Bay. Επιπλέον, δεν υπάρχουν ενδείξεις για την υποτιθέμενη αύξηση της εξερχόμενης κίνησης από το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Κολομβίας προς άλλες χώρες μετά την εκλογή του Πέτρο.

«Στο αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο στη Μπόκοτα επικρατεί συμφόρηση λόγω των αναχωρήσεων των καθεστωτος που λεηλάτησε για χρονια την Κολομβια. Δειτε πως εγκαταλείπουν οι δεξιοί τη χωρα μετα τη νίκη της αριστεράς», γράφει μια ανάρτηση με τη φωτογραφία των παρατεταγμένων αεροπλάνων στο χώρο αεροδρομίου. Η συγκεκριμένη ανάρτηση έχει κοινοποιηθεί σχεδόν 80 φορές.

Ο Γκουστάβο Πέτρο, ένας αριστερός πολιτικός με επαναστατικό παρελθόν, εξελέγη πρόεδρος της Κολομβίας την Κυριακή 19 Ιουνίου. Ο Πέτρο έλαβε το 50,44% των ψήφων στον δεύτερο γύρο των εκλογών, μετά από μια αμφίρροπη μονομαχία με τον Ροδόλφο Ερνάντες, έναν εκατομμυριούχο επιχειρηματία.

Κάτω από τις αναρτήσεις στο Facebook, οι περισσότεροι χρήστες φαίνεται να πιστεύουν ότι η φωτογραφία δείχνει όντως το διεθνές αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά τον Ιούνιο του 2022. «Οι κολομβιανοί νεοφιλελέ φεύγουν στις χώρες που έχουν στείλει τα κλεψιμέικα», γράφει ένα σχόλιο. Ένας άλλος χρήστης αναφέρει: «Αντε με το καλό κ εδώ να ξεβρωμισει ο τοπος». Ωστόσο, μερικοί σχολιαστές επισημαίνουν ότι η ανάρτηση είναι ψευδής, λέγοντας ότι η φωτογραφία δείχνει το αεροδρόμιο O'Hare στο Σικάγο.

Παρόμοιες αναρτήσεις με τους ίδιους ισχυρισμούς εντοπίσαμε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ. Η φωτογραφία με τον ψευδή ισχυρισμό κοινοποιήθηκε εξάλλου από τον πρώην αναπληρωτή υπουργό Υγείας και νυν βουλευτή Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία Παύλο Πολάκη, τόσο στο Facebook, όσο και στο Twitter. Οι αναρτήσεις του Πολάκη έγιναν αντικείμενο χλευασμού από πολιτικούς του αντιπάλους, όπως για παράδειγμα εδώ και εδώ.

Οι περισσότερες αναρτήσεις παραπέμπουν σε έναν λογαριασμό στο Twitter, όπου βρήκαμε μια ανάρτηση με το ίδιο κείμενο, που δημοσιεύθηκε στις 19 Ιουνίου. Ο χρήστης, ωστόσο, έχει προσθέσει ένα tweet κάτω από την ανάρτηση την επόμενη ημέρα, λέγοντας: «Για να μην παρεξηγηθώ, για οσους δεν κατάλαβαν, η φωτο είναι αρχείου και φυσικα τρολαρω τους "ενδιαφερόμενους"».

Αναρτήσεις με τους ψευδείς ισχυρθισμούς στο Facebook. Λήψη εικόνων: 23/06/2022

Ωστόσο, όπως διαπίστωσε το AFP, η φωτογραφία δεν έχει τραβηχτεί στο διεθνές αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά, ούτε είναι πρόσφατη. Η αρχική φωτογραφία με τα αεροπλάνα να σχηματίζουν ουρά στην πίστα απογείωσης ενός αεροδρομίου δείχνει στην πραγματικότητα το διεθνές αεροδρόμιο O'Hare του Σικάγο και τραβήχτηκε από τον ερασιτέχνη νοτιοαφρικανό φωτογράφο Etienne du Plessis τον Ιούλιο του 2006.

Μια φωτογραφία από το αεροδρόμιο O'Hare του Σικάγο το 2006

Αναζητώντας την αρχική πηγή της φωτογραφίας, κάναμε μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας στο Tineye, όπου βρήκαμε τη φωτογραφίας με τα παρατεταγμένα αεροπλάνα σε δημοσιεύματα που χρονολογούνται από το 2015, όπως μπορείτε να δείτε στην παρακάτω εικόνα.

Τα αποτελέσματα της αντίστροφης αναζήτησης εικόνας στο Tineye. Λήψη εικόνας: 24/06/2022

Ωστόσο, η παλαιότερη χρήση της φωτογραφίας την οποία μπορέσαμε να βρούμε σε ζωντανή μορφή (δηλαδή, να δούμε τη φωτογραφία στον ιστότοπο) είναι μια ανάρτηση στο Twitter που δημοσιεύθηκε το Νοέμβριο του 2017 από έναν λογαριασμό που κοινοποιεί υλικό και πληροφορίες σχετικά με την αεροπορία. «Τι μεγάλη κίνηση στο O'Hare στο Σικάγο», γράφει η ανάρτηση, υποστηρίζοντας πως η φωτογραφία δείχνει το διεθνές αεροδρόμιο O'Hare του Σικάγο, στις ΗΠΑ.

Στη συνέχεια, αναζητήσαμε στο Google τις λέξεις-κλειδιά «Chicago O'Hare» και «plane line» και οδηγηθήκαμε σε μια ανάρτηση με τη φωτογραφία στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Pinterest, όπου κοινοποιούνται εικόνες. Η ανάρτηση παραπέμπει σε μια δημοσίευση στην πλατφόρμα ανάρτησης εικόνων και βίντεο Flickr από τον Etienne du Plessis. Η περιγραφή της φωτογραφίας γράφει «Αεροδρόμιο O'Hare, Σικάγο 2006» και δίνει την 31η Ιουλίου 2006 ως ημερομηνία λήψης της φωτογραφίας.

Επιπλέον, το Flickr δίνει την επιλογή να εμφανιστούν τα μεταδεδομένα της εικόνας. Σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες, η φωτογραφία τραβήχτηκε με κάμερα Canon EOS 20D στις 31/07/2006, στις 23:12 (άγνωστη ζώνη ώρας), όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα.

Τα μεταδεδομένα της φωτογραφίας του Etienne du Plessis, όπως τα παρουσιάζει το Flickr. Λήψη εικόνας: 24/06/2022

Το AFP επικοινώνησε με τον Etienne du Plessis για να επιβεβαιώσει αυτές τις πληροφορίες και να μάθει περισσότερα για το πλαίσιο στο οποίο τραβήχτηκε η φωτογραφία. «Ναι, είναι δική μου φωτογραφία», είπε ο du Plessis μέσω email στις 21 Ιουνίου 2022. «Ήμουν σε μια τοπική πτήση από το Green Bay προς το Σικάγο μετά την αεροπορική έκθεση Oshkosh. Όντας ερασιτέχνης φωτογράφος αεροσκαφών, τραβούσα ό,τι με ενδιέφερε κατά τη διάρκεια της πτήσης από τη θέση μου, δίπλα στο παράθυρο. Καθώς πλησιάζαμε για να προσγειωθούμε στο O'Hare, εμφανίστηκε η ουρά των αεροσκαφών και το αποτέλεσμα είναι αυτό για το οποίο ρωτάτε», διευκρίνισε.

Η πρωτότυπη φωτογραφία του Etienne du Plessis που έχει χρησιμοποιηθεί στις αναρτήσεις με τους ψευδείς ισχυρισμούς. Κοινοποιήθηκε στο ِAFP στις 23 Ιουνίου 2022. ( Etienne Du Plessis)

Ο du Plessis έστειλε στο AFP ακόμα μια φωτογραφία που τράβηξε λίγο νωρίτερα την ίδια μέρα, λίγα λεπτά πριν προσγειωθεί στο Σικάγο, από το παράθυρο του αεροπλάνου του. Είναι ξεκάθαρο ότι η φωτογραφία δείχνει μια εναέρια άποψη του Σικάγο. Μπορείτε να δείτε μια σύγκριση μεταξύ της εικόνας του du Plessis και μιας αεροφωτογραφίας του Σικάγο από το AFP παρακάτω.

Εναέρια άποψη του Σικάγο, Ιλλινόι, στις 24 Σεπτεμβρίου 2015 ( AFP / KAREN BLEIER)
Εναέρια άποψη του Σικάγο στις 31 Ιουλίου 2006. Φωτογραφία του Etienne du Plessis που κοινοποιήθηκε στο AFP στις 23 Ιουνίου 2022 ( Etienne Du Plessis)

 

 

Συγκρίνοντας τα μεταδεδομένα των δύο εικόνων που μοιράστηκε ο du Plessis με το AFP (η εναέρια άποψη του Σικάγο και η φωτογραφία που χρησιμοποιήθηκε στις επίμαχες αναρτήσεις) στο διαδικτυακό εργαλείο Metadata2Go, παρατηρούμε ότι όλες οι πληροφορίες είναι ίδιες, εκτός από την ώρα λήψης των φωτογραφιών, όπου υπάρχει διαφορά λίγων λεπτών. Αυτό επιβεβαιώνει ότι οι δύο φωτογραφίες τραβήχτηκαν στο Σικάγο.

Στα αριστερά, τα μεταδεδομένα της φωτογραφίας εναέριας άποψης του Σικάγο του du Plessis στις 31/07/2006. Στα δεξιά, τα μεταδεδομένα της φωτογραφίας του du Plessis με τα παρατεταγμένα αεροπλάνα στο αεροδρόμιο O'Hare του Σικάγο, στις 31/07/2006. Λήψη εικόνων: 24/06/2022

Φόβος στα υψηλά οικονομικά στρώματα της Κολομβίας

Οι αναρτήσεις υποστηρίζουν επίσης ότι η εικόνα δείχνει πως «οι δεξιοί εγκαταλείπουν τη χώρα μετά τη νίκη της αριστεράς». Ωστόσο, το AFP δεν μπόρεσε να βρει στοιχεία για αυξημένη εξερχόμενη κίνηση από το αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο προς άλλες χώρες μετά την εκλογή του Πέτρο.

«Η εκλογή του Πέτρο ήταν ένα σοκ για πολλούς ανθρώπους στην Κολομβία, η οποία είναι μια συντηρητική κοινωνία», δήλωσε ο Κρίστοφερ Σαμπατίνι, ανώτερος ερευνητής για τη Λατινική Αμερική στο Chatham House, κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνέντευξης με το AFP στις 24 Ιουνίου 2022.

«Το οικονομικό πρόγραμμα του Πέτρο έχει διαφορετική προσέγγιση από αυτήν προηγούμενων κυβερνήσεων, εστιάζοντας στην αγροτική παραγωγή και υποστηρίζοντας μια αγροτική μεταρρύθμιση», πρόσθεσε ο Σεμπάστιαν Ροντέρος, Κολομβιανός πολιτικός αναλυτής, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο στις 23 Ιουνίου. Ωστόσο, ο Πέτρο «δεν είναι σαν τον Έβο Μοράλες [σημείωση του συντάκτη: πρώην Πρόεδρος της Βολιβίας] ή τον Ούγκο Τσάβες [σημείωση του συντάκτη: πρώην Πρόεδρος της Βενεζουέλας], δεν είναι αουτσάιντερ», διευκρινίζει ο Σαμπατίνι, εκτιμώντας ότι η πολιτική του Πέτρο δεν θα είναι εξίσου ριζοσπαστική.

«Το πρόγραμμα του νέου προέδρου είναι βασικά μεταρρυθμιστικό, όπως ένα κεντρώο σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα ενός ευρωπαϊκού πολιτικού κόμματος», εξήγησε ο Μαριάνο Αγκίρε Ερνστ, συντονιστής του Δικτύου Ασφάλειας Λατινικής Αμερικής στο Ίδρυμα Friedrich Ebert, σε μια συνομιλία μέσω email με το AFP στις 23 Ιουνίου. Ωστόσο, «υπάρχει ένας μεγάλος φόβος, που βασίζεται κυρίως στην ιδεολογική προκατάληψη, παρά στην πραγματικότητα του προγράμματος του Πέτρο», πρόσθεσε ο Αγκίρε. Οι επικριτές του Πέτρο, άλλωστε, προσπάθησαν να τον παρουσιάσουν ως έναν ριζοσπαστικό λαϊκιστή που θα επιφέρει στην Κολομβία οικονομική κατάρρευση τύπου Βενεζουέλας.

Δεν παρατηρείται ανωμαλία στις εξερχόμενες διεθνείς πτήσεις από το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Κολομβίας

Οι αναρτήσεις που χρησιμοποιούν τη φωτογραφία του du Plessis ισχυρίζονται ότι πολλοί Κολομβιανοί που υποστήριξαν τις συντηρητικές κυβερνήσεις που είχαν την εξουσία κατά τις τελευταίες δεκαετίες, εγκαταλείπουν τη χώρα μετά τη νίκη του Πέτρο. Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό και κανένα μέσο δεν έχει αναφέρει κύμα αναχωρήσεων από την Κολομβία προς άλλες χώρες.

Αναζητώντας δεδομένα που θα μπορούσαν να αποδείξουν εάν αυτός ο ισχυρισμός ευσταθεί ή όχι, εξετάσαμε τις εξερχόμενες εμπορικές πτήσεις από το διεθνές αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά και διαπιστώσαμε ότι δεν έχει καταγραφεί κάποια ανωμαλία μετά την εκλογή του Πέτρο στις 19 Ιουνίου 2022.

Ειδικότερα, την Πέμπτη 16 Ιουνίου πραγματοποιήθηκαν 138 προγραμματισμένες πτήσεις από το Ελ Ντοράντο προς προορισμούς εκτός Κολομβίας, σε σύνολο 438 εξερχόμενων πτήσεων. Οι περισσότερες από τις διεθνείς πτήσεις ήταν προς προορισμούς στις ΗΠΑ (κυρίως στη Φλόριντα) και σε πόλεις της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής, όπως το Κίτο (Εκουαδόρ), το Σαντιάγο (Χιλή) ή το Σαν Χοσέ (Κόστα Ρίκα).

Μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές, την Κυριακή 12 Ιουνίου, δηλαδή κατά το διάστημα μεταξύ των δύο γύρων των προεδρικών εκλογών, σε σύνολο 437 εξερχόμενων πτήσεων από το Ελ Ντοράντο, οι 139 ήταν προς διεθνείς προορισμούς.

Την επομένη της εκλογής του Πέτρο στην προεδρία της Κολομβίας, τη Δευτέρα 20 Ιουνίου, υπήρχαν 128 προγραμματισμένες πτήσεις προς προορισμούς εκτός Κολομβίας σε σύνολο 428 πτήσεων. Την Πέμπτη 23 Ιουνίου καταγράφονται 141 προγραμματισμένες πτήσεις προς διεθνείς προορισμούς σε σύνολο 450 εξερχόμενων πτήσεων. Επομένως, γίνεται σαφές ότι δεν παρατηρείται κάποια ξαφνική αλλαγή στις αναχωρήσεις από το κύριο διεθνές αεροδρόμιο της Κολομβίας.

Πληροφορίες που βρήκαμε στην ηλεκτρονική υπηρεσία παρακολούθησης πτήσεων FlightRadar24 δείχνουν επίσης ότι δεν παρατηρείται σημαντική αλλαγή στις εξερχόμενες πτήσεις από το διεθνές αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά κατά τον τελευταίο μήνα. Εκτός από μια σημαντική μείωση των εξερχόμενων πτήσεων στις 19 Ιουνίου (η οποία οφείλεται πιθανότατα, στις εκλογές), δεν παρατηρείται άλλη ανωμαλία στον αριθμό των πτήσεων που αναχωρούν από τη Μπογκοτά.

Ο αριθμός των προγραμματισμένων αναχωρήσεων από το διεθνές αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά ανά ημέρα (ζώνη ώρας UTC) κατά τις τελευταίες 30 ημέρες, όπως παρουσιάζεται στο FlightRadar24.com. Λήψη εικόνας: 27/06/2022

«Οι ισχυρισμοί ότι υπάρχει μαζική αποχώρηση από την Κολομβία ανθρώπων που φοβούνται μια κυβέρνηση Πέτρο δεν έχουν βάση - σημαντικοί τομείς από τις ανώτερες οικονομικές τάξεις, όπως η ένωση βιομηχάνων ANDI, έχουν εκφράσει δημόσια την ανάγκη για μια ήρεμη μετάβαση», εξήγησε ο Ronderos στο AFP.

«Δεν είναι αδύνατο να συμβεί αυτό εάν τα πράγματα χειροτερέψουν στην Κολομβία υπό τον Πέτρο, αλλά οι άνθρωποι δεν μαζεύουν μαζικά τα πράγματά τους για να φύγουν αυτή τη στιγμή», σύμφωνα με τον Κρίστοφερ Σαμπατίνι. Σε κάθε περίπτωση, «η κολομβιανή ελίτ έχει παγκοσμιοποιηθεί εδώ και πολύ καιρό: έχουν τις δραστηριότητές τους στην Κολομβία, αλλά έχουν σπίτια στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, τη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη, ενώ οι γιοι και οι κόρες τους σπουδάζουν στις ΗΠΑ και την Ευρώπη - οι Κολομβιανοί που φεύγουν από τη χώρα δεν θα ήταν ένα πρωτοφανές φαινόμενο», προσθέτει ο Μαριάνο Αγκίρε Ερνστ.

Το AFP δεν κατέγραψε μαζική έξοδο από την Κολομβία μετά την εκλογή του Πέτρο, ενώ και μια αναζήτηση στις ειδήσεις στο Google με τις λέξεις-κλειδιά «Αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο» και «Κολομβιανοί φεύγουν» στα αγγλικά και τα ισπανικά δεν έδωσαν αποτελέσματα για κάποιο κύμα μετανάστευσης από την Κολομβία.

Το AFP προσπάθησε να επικοινωνήσει με το διεθνές αεροδρόμιο Ελ Ντοράντο της Μπογκοτά για περαιτέρω σχολιασμό, αλλά δεν έχει λάβει απάντηση τη στιγμή που δημοσιεύεται αυτό το άρθρο.