Ο ΣΚΑΪ δεν χρησιμοποίησε λεζάντα που έγραφε ότι ο Δημήτρης Λιγνάδης κρίθηκε «αθώος για δύο βιασμούς»

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ δεν χρησιμοποίησε λεζάντα που ανέφερε ότι ο Δημήτρης Λιγνάδης κρίθηκε αθώος για δύο βιασμούς, όπως ισχυρίστηκαν εκατοντάδες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πραγματική λεζάντα που παρουσίαζε την είδηση ανέφερε ότι ο πρώην διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου κρίθηκε ένοχος για δύο κατηγορίες βιασμού, του επιβλήθηκε ποινή 12 ετών και αφέθηκε ελεύθερος με αναστολή εν αναμονή της έφεσης. Το AFP βρήκε στοιχεία που αποδεικνύουν πως η εικόνα που χρησιμοποιείται στους ψευδείς ισχυρισμούς έχει υποστεί επεξεργασία. Βρήκαμε επίσης ότι η εικόνα της παρουσιάστριας του δελτίου ειδήσεων του ΣΚΑΪ Σίας Κοσιώνη που χρησιμοποιείται προέρχεται στην πραγματικότητα από δελτίο που προβλήθηκε τον Ιούνιο του 2021. Ο Λιγνάδης αθωώθηκε για δύο από τις τέσσερις κατηγορίες βιασμού, αλλά αυτό δεν ήταν το κεντρικό στοιχείο στην παρουσίαση της είδησης.

Aπό τις 13 Ιουλίου 2022, όταν το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Αθήνας εξέδωσε την απόφασή του για τον Δημήτρη Λιγνάδη, η εικόνα της Κοσιώνη με λεζάντα που γράφει «ΑΘΩΟΣ Ο ΛΙΓΝΑΔΗΣ ΓΙΑ ΔΥΟ ΒΙΑΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΜΕ ΑΝΑΣΤΟΛΗ» έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με περισσότερες από 50 αναρτήσεις στο Facebook (για παράδειγμα εδώεδώ και εδώ) και tweets (παραδείγματα εδώεδώ και εδώ) που έχουν κοινοποιηθεί εκατοντάδες φορές. Αν και οι περισσότεροι σχολιαστές κάτω από τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πιστεύουν ότι η εικόνα είναι πραγματικά από το δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ, κάποιοι επισημαίνουν ότι είναι ψεύτικη. Πράγματι, αρκετές λεπτομέρειες στην εικόνα αποδεικνύουν ότι έχει υποστεί επεξεργασία.

Μία από τις ψευδείς αναρτήσεις στο Facebook. Λήψη εικόνας: 19/07/2022

Σε μια δίκη-σταθμό για το κίνημα #MeToo στην Ελλάδα, ο Δημήτρης Λιγνάδης καταδικάστηκε για τον βιασμό δύο ανδρών όταν αυτοί ήταν ανήλικοι. Ο Λιγνάδης απαλλάχθηκε για άλλες δύο υποθέσεις βιασμού, για τις οποίες κατηγορούνταν. Στη μία περίπτωση, απαλλάχθηκε κατά πλειοψηφία λόγω ανεπαρκών αποδεικτικών στοιχείων, ενώ στην άλλη απαλλάχθηκε επειδή ο κατήγορος δεν προσήλθε στο δικαστήριο. 

Ο Λιγνάδης άσκησε έφεση κατά της απόφασης και του χορηγήθηκε αναστολή σύμφωνα με το άρθρο 497 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, το οποίο ορίζει τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται προκειμένου ένας κατάδικος να αφεθεί ελεύθερος με αναστολή. Οι παράγραφοι 4 και 8 του άρθρου 497, που καθορίζουν τα κριτήρια, παραμένουν αμετάβλητες από το 2010. Το συγκεκριμένο άρθρο έχει γίνει κατά τις τελευταίες ημέρες αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς τα κόμματα ανταλλάσουν κατηγορίες σχετικά με το ποια κυβέρνηση ενσωμάτωσε την εν λόγω διάταξη στον ΚΠΔ.

Η απόφαση του δικαστηρίου να αφήσει τον Λιγνάδη ελεύθερο με αναστολή παρά την καταδίκη του για δύο βιασμούς, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, ειδικά από τον χώρο της τέχνης. Ο Δημήτρης Λιγνάδης θα δικαστεί εκ νέου από Εφετείο, το οποίο θα εκδώσει την τελική απόφαση για την υπόθεσή του. Η εκδίκαση της έφεσης αναμένεται να ξεκινήσει σε περίπου δύο χρόνια από σήμερα, σύμφωνα με νομικούς ειδικούς.

Ο Λιγνάδης ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου το 2021, όταν ήρθαν στην επιφάνεια οι κατηγορίες εναντίον του. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία είχε διορίσει τον Λιγνάδη στη θέση αυτή, επικρίθηκε για την απόφασή της να τον διορίσει το 2019, καθώς και για τις καθυστερήσεις στην εξέταση των κατηγοριών. Η Μενδώνη αρνήθηκε ότι γνώριζε για τις κατηγορίες περί σεξουαλικής κακοποίησης και δήλωσε ότι ο Λιγνάδης την «εξαπάτησε».

Ακριβής παρουσίαση της απόφασης του δικαστηρίου στο δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ

Το AFP βρήκε το πραγματικό ρεπορτάζ που προβλήθηκε στο δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ των 8 μ.μ. με τη Σία Κοσιώνη στις 13 Ιουλίου 2022, την ημέρα που το δικαστήριο εξέδωσε την απόφασή του για τη δίκη του Λιγνάδη. Παρουσιάζοντας την είδηση, η Κοσιώνη αναφέρει τα εξής:

«Πάμε τώρα, κυρίες και κύριοι, στην απόφαση του δικαστηρίου για το Δημήτρη Λιγνάδη, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για δύο βιασμούς, του επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης 12 ετών, αλλά αφήνεται ελεύθερος».

Στη συνέχεια, η δημοσιογράφος Μαρία Δουρουδή δίνει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την απόφαση του δικαστηρίου. Την ώρα που εξηγεί την απόφαση, η λεζάντα στο κάτω μέρος της οθόνης γράφει: «Δημήτρης Λιγνάδης: Κάθειρξη 12 ετών για δύο βιασμούς. Ελεύθερος με αναστολή μέχρι το Εφετείο».

Στιγμιότυπο από το πραγματικό ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ για την απόφαση του δικαστηρίου στη δίκη του Λιγνάδη, όπως προβλήθηκε στις 13 Ιουλίου 2022. Λήψη εικόνας: 18/07/2022

Σε προηγούμενα ρεπορτάζ (εδώ, εδώ) σχετικά με την απόφαση του δικαστηρίου για τον Λιγνάδη, ο ΣΚΑΪ δεν επικεντρώθηκε στην απαλλαγή του Λιγνάδη για δύο από τις τέσσερις υποθέσεις βιασμού, αλλά στην ενοχή του για τις άλλες δύο.

Αποδείξεις ότι η εικόνα είναι προϊόν επεξεργασίας

Στο βίντεο με το πραγματικό ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ για την απόφαση του δικαστηρίου για τον Λιγνάδη, η Σία Κοσιώνη φοράει ένα τιρκουάζ φόρεμα. Ωστόσο, στο στιγμιότυπο που χρησιμοποιήθηκε στις ψευδείς αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φοράει γκρι μπλούζα και σακάκι, ενώ έχει και διαφορετικό χτένισμα, όπως φαίνεται στην παρακάτω σύγκριση εικόνων:

Σύγκριση εικόνων μεταξύ της επεξεργασμένης εικόνας και ενός στιγμιότυπου από το δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ στις 13 Ιουλίου 2022. Το κόκκινο «Χ» προστέθηκε από το ِAFP. Λήψη εικόνων: 19/07/2022

Επομένως, γίνεται σαφές ότι η εικόνα που χρησιμοποιούν οι ψευδείς αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προέρχεται από ένα δελτίο ειδήσεων άλλης ημέρας. Το AFP έψαξε τα βίντεο του ΣΚΑΪ στο YouTube και βρήκε το δελτίο από το οποίο έχει ληφθεί το στιγμιότυπο. Όπως φαίνεται από τα ρούχα της Κοσιώνη και τους τίτλους ειδήσεων που «τρέχουν» κάτω από τη λεζάντα, το στιγμιότυπο που χρησιμοποιείται στους ψευδείς ισχυρισμούς προέρχεται από δελτίο ειδήσεων που μεταδόθηκε στις 28 Ιουνίου 2021. Αποσπάσματα του εν λόγω δελτίου βρίσκονται εδώ και εδώ.

Παρακάτω, παραθέτουμε μια σύγκριση μεταξύ της εικόνας που χρησιμοποιείται στους ψευδείς ισχυρισμούς και ένα στιγμιότυπο από το δελτίο ειδήσεων της 28ης Ιουνίου 2021, στο οποίο εμφανίζονται οι ίδιοι τίτλοι στη γραμμή ειδήσεων κάτω από τη λεζάντα:

Η επεξεργασμένη εικόνα που χρησιμοποιείται στις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το κόκκινο «Χ» και το κίτρινο πλαίσιο έχουν προστεθεί από το AFP. Λήψη εικόνας: 18/07/2022
Στιγμιότυπο από το δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ στις 28/06/2021. Το κίτρινο πλαίσιο έχει προστεθεί από το AFP. Λήψη εικόνας: 18/07/2022

 

 

Στην παρακάτω σύγκριση εικόνων μεταξύ της επεξεργασμένης εικόνας και στιγμιότυπου από το δελτίο της 28ης Ιουνίου 2021, βλέπουμε τη Σία Κοσιώνη να έχει την ίδια έκφραση προσώπου. Οι δύο εικόνες είναι πανομοιότυπες, με μόνη διαφορά το κείμενο στη γραμμή ειδήσεων. Είναι σαφές πως η εικόνα προέρχεται από το συγκεκριμένο δελτίο.

Σύγκριση μεταξύ της επεξεργασμένης εικόνας που χρησιμοποιείται στις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στιγμιότυπου από το δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ στις 28/06/2021. Λήψη εικόνων: 18/07/2022

Επιπλέον, υπάρχουν κι άλλα στοιχεία που δείχνουν ότι η εικόνα στους ψευδείς ισχυρισμούς έχει υποστεί επεξεργασία.

Για παράδειγμα, η λεζάντα είναι ανισοπεδής στη δεξιά πλευρά. Αυτό παρατηρείται πάνω και κάτω από το «Σ» της λέξης «ΑΝΑΣΤΟΛΗ», όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα.

Η επεξεργασμένη εικόνα που κοινοποιείται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το κόκκινο «Χ» και το πράσινο πλαίσιο προστέθηκαν από το AFP. Λήψη εικόνας: 15/07/2022

 

Επιπλέον, στην κάτω δεξιά γωνία, όπου κανονικά εμφανίζεται η ώρα σε κόκκινο φόντο, η ώρα έχει σβηστεί και βλέπουμε μόνο το κόκκινο φόντο. Ακολουθεί σύγκριση μεταξύ της επεξεργασμένης εικόνας και ενός στιγμιότυπου από το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ των 8 μ.μ. της 13ης Ιουλίου 2022, όταν ανακοινώθηκε η απόφαση για τον Λιγνάδη:

Σύγκριση μεταξύ της επεξεργασμένης εικόνας και ενός στιγμιότυπου από το δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ στις 13/07/2022. Το κόκκινο «Χ» και τα κίτρινα πλαίσια προστέθηκαν από το AFP. Λήψη εικόνων: 18/07/2022

Ο ΣΚΑΪ έχει γίνει συχνά αντικείμενο κριτικής για τον τρόπο που παρουσιάζει τις ειδήσεις, με τους επικριτές να κατηγορούν το κανάλι ότι ευθυγραμμίζεται με τις επιλογές της παρούσας κυβέρνησης, όπως για παράδειγμα εδώ και εδώ.