Μανόμετρα και εγκαταστάσεις για την παραλαβή και διανομή φυσικού αερίου από τον αγωγό Nord Stream 1 στη βορειοανατολική Γερμανία, κοντά στα σύνορα με την Πολωνία. ( AFP / Odd Andersen)

Βρέθηκε νεκρός ένας Σουηδός που ερευνούσε τις εκρήξεις των αγωγών Nord Stream; Προσοχή σε αυτές τις φήμες

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Πέθανε ένας άνδρας με το όνομα Έρικ Όλσεν ή «Erik Ollsen» - ο φερόμενος ως επικεφαλής ερευνητής της σουηδικής ομάδας που ερευνά το σαμποτάζ στους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream 1 και 2 στη Βαλτική Θάλασσα - πριν αποκαλύψει μυστικά σχετικά με την έρευνα; Αυτό υποστηρίζουν πολυάριθμες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που κοινοποιήθηκαν σε διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, από τις αρχές Οκτωβρίου 2022. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν βρεθεί στοιχεία που να τεκμηριώνουν τη φήμη. Ούτε η σουηδική εισαγγελία που είναι υπεύθυνη για την έρευνα σχετικά με τις διαρροές στον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream, ούτε η αστυνομία της Στοκχόλμης έχουν γνώση για ερευνητή με αυτό το όνομα ή για έναν ύποπτο θάνατο μεταξύ της ομάδας που ηγείται των ερευνών, όπως εξήγησαν στο AFP.

«Έρικ Όλσεν. Ο επικεφαλής ερευνητής του αγωγού Nord Stream μόλις πέθανε από τσίμπημα μέλισσας και αποτεφρώθηκε μέσα σε λίγα λεπτά από τον θάνατό του!», αναφέρει μια ανάρτηση στο Facebook που κοινοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2022. Η ανάρτηση κοινοποιεί ένα tweet στα ολλανδικά, το οποίο ισχυρίζεται ότι ο Όλσεν ήταν ο αναπληρωτής επικεφαλής της σουηδικής εισαγγελίας.

«Βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του», συνεχίζει η ανάρτηση, αυτή τη φορά γράφοντας το επώνυμο «Ollsen». Η ορθογραφία του ονόματος ποικίλλει σε διάφορες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: Olsen, Olsson, Ollsen...

Στιγμιότυπο της παραπλανητικής ανάρτησης στο Facebook. Λήψη εικόνας: 24/10/2022

Άλλες αναρτήσεις βρέθηκαν επίσης στα ελληνικά στο Facebook εδώ και εδώ, και στο Twitter εδώ.

Παρόμοιοι ισχυρισμοί σχετικά με τον θάνατο ενός φερόμενου ως Σουηδού ερευνητή ονόματι «Erik Olssen» κοινοποιήθηκαν επίσης ευρέως στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και πολωνικά.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, ο άνδρας ήταν υπεύθυνος για τη διερεύνηση της υποτιθέμενης δολιοφθοράς, στα τέλη Σεπτεμβρίου, των αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream 1 και 2, που συνδέουν τη Ρωσία με την Ευρώπη, στα ανοιχτά της Βαλτικής Θάλασσας. Επιπλέον, αρκετά από τα δημοσιεύματα τον ανέφεραν ως «αναπληρωτή επικεφαλής της σουηδικής εισαγγελίας».

Στις 26 Σεπτεμβρίου του 2022, σημειώθηκαν τέσσερις τεράστιες διαρροές αερίου στους δύο αγωγούς φυσικού αερίου που μεταφέρουν ρωσικό αέριο προς τη Γερμανία, οι οποίες προκλήθηκαν από υποθαλάσσιες εκρήξεις, σύμφωνα με διάφορες χώρες. Κατηγορούμενη ότι βρίσκεται πίσω από τις διαρροές, η Ρωσία αρνήθηκε κάθε ευθύνη και έδειξε προς τη Δύση για τον υπαίτιο των δολιοφθορών.

Την 1η Οκτωβρίου, η Γερμανία ανακοίνωσε τον σχηματισμό κοινής ομάδας με τη Δανία και τη Σουηδία για τη διερεύνηση των διαρροών. Στις 13 Οκτωβρίου, η Δανία δήλωσε ότι οι έρευνες «προχωρούν καλά».

Οι εκρήξεις του Nord Stream συνέπεσαν επίσης με το άνοιγμα ενός νέου αγωγού από τη Νορβηγία προς την Πολωνία μέσω της Δανίας, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Ο ενεργειακός εφοδιασμός αποτελεί μείζον γεωπολιτικό και οικονομικό ζήτημα μεταξύ της Δύσης και της Ρωσίας, ιδίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στα τέλη Φεβρουαρίου.

Χάρτης με την κατά προσέγγιση θέση των διαρροών φυσικού αερίου που αναφέρθηκαν στους αγωγούς Nord Stream 2 (26 Σεπτεμβρίου) και 1 (27 Σεπτεμβρίου), μεταξύ Ρωσίας και Γερμανίας ( AFP)

Σουηδικές αρχές: «Καμία γνώση για κάποιον Erik Ollsen»

Οι σουηδικές δικαστικές αρχές άρχισαν να ερευνούν τα πιθανά αίτια των εκρήξεων που έπληξαν τους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream 1 και 2 στη Βαλτική Θάλασσα. Όμως, η έρευνα του AFP δεν βρήκε καμία αναφορά σε πρόσωπο με το όνομα «Erik Ollsen» ή παρόμοια ορθογραφία εντός των σουηδικών οργάνων που είναι επιφορτισμένα με τις έρευνες.

Σε επικοινωνία με το AFP, η Σουηδική Εισαγγελική Αρχή που είναι υπεύθυνη για την έρευνα δήλωσε στις 12 Οκτωβρίου ότι «κανένας εισαγγελέας υπεύθυνος για την υπόθεση [Nord Stream] με το όνομα Erik Olsson, δεν πέθανε ως αποτέλεσμα τσιμπήματος μέλισσας».

Αρκετές αναρτήσεις υποστήριζουν ότι συγγενείς του φερόμενου ως «αναπληρωτή της Σουηδικής Εισαγγελίας» είχαν επικοινωνήσει ακόμη και με «συναδέλφους» που ήθελαν να εκφράσουν «τα συλλυπητήριά τους». Η εισαγγελία απέρριψε τις αναρτήσεις, λέγοντας: «Πρόκειται για "ψεύτικες ειδήσεις"».

Η Σουηδική Εισαγγελία επισήμανε επίσης ότι η έρευνα για τον Nord Stream διεξάγεται επί του παρόντος από τον Mats Ljungqvist, ο οποίος αναφέρεται σε αυτό το δελτίο Τύπου της 6ης Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με διάφορες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η αστυνομία της Στοκχόλμης είχε εκδώσει δηλώσεις σχετικά με τον θάνατο του άνδρα. Μια τέτοια ανάρτηση στα γαλλικά ισχυριζόταν ότι η αστυνομία είχε «αναφέρει κάποιες λεπτομέρειες σχετικά με το τι συνέβη» και είχε δηλώσει ότι «η διαθήκη του Ulsson [sic]» είχε «ανακαλυφθεί με αίτημα να αποτεφρωθεί αμέσως σε περίπτωση θανάτου».

Αλλά η αστυνομία της Στοκχόλμης δήλωσε στο AFP στις 12 Οκτωβρίου ότι «δεν είχε καμία γνώση» για το πρόσωπο αυτό και «δεν είχε επικοινωνήσει για το θέμα».

Η αστυνομία της Δανίας δήλωσε στο AFP μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 18 Οκτωβρίου ότι «δεν υπάρχει κανένας υπάλληλος στην αστυνομία της Κοπεγχάγης με το όνομα Erik Ollson (ή οποιοδήποτε άλλο τέτοιο όνομα). Το όνομα ακούγεται σουηδικό».

Επίσης, σε επικοινωνία με το AFP, οι γερμανικές εισαγγελικές αρχές αρνήθηκαν να σχολιάσουν το θέμα.

Καμία από τις διαδικτυακές έρευνες που διεξήγαγε το AFP δεν βρήκε κανένα ίχνος ενός «Erik Ollsen» ή «Ollsen». Άλλα μέσα επαλήθευσης κατέληξαν στα ίδια συμπεράσματα, όπως εδώ ή εδώ.

Οι ισχυρισμοί κοινοποιήθηκαν επίσης στο Telegram και στο ρωσικό κοινωνικό δίκτυο VK

Από πού όμως προήλθαν οι ισχυρισμοί; Η συντριπτική πλειονότητα των αναρτήσεων περιλαμβάνει ένα στιγμιότυπο οθόνης του Tweet στα ολλανδικά με ημερομηνία 8 Οκτωβρίου από τον λογαριασμό κάποιου Remco Van Velzen, ο οποίος κοινοποιεί πολλά tweets υπέρ της Ρωσίας σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, ο ίδιος χρήστης του Διαδικτύου ανακοίνωσε ότι διέγραψε το πρώτο Tweet, αναγνωρίζοντας ότι δεν υπήρχαν αποδείξεις ότι ο «κ. Ollson» [sic] ήταν υπεύθυνος για την έρευνα. Σύμφωνα με τον Van Velzen, είχε επικαλεστεί μια ανάρτηση στο ρωσικό κοινωνικό δίκτυο VK.

Η δημοσίευση αυτή από φιλορωσικό λογαριασμό στα γαλλικά, η οποία κοινοποιήθηκε στις 6 Οκτωβρίου, ανέφερε ότι ο «Ollson», «αναπληρωτής επικεφαλής της σουηδικής εισαγγελίας», είχε «υποσχεθεί να πει στον κόσμο την αλήθεια για την έκρηξη του αγωγού Nord Stream και κατηγόρησε τις μυστικές υπηρεσίες ότι προσπαθούν να κατασχέσουν βασικά πρωτόκολλα σαμποτάζ της ακτοφυλακής». Πήρε πολλά στοιχεία από μια άλλη ρωσική ανάρτηση με ημερομηνία 3 Οκτωβρίου από έναν λογαριασμό με την ονομασία «Anti-Russophobe», οι ισχυρισμοί του οποίου έχουν έκτοτε κοινοποιηθεί από πολλούς ακόμα χρήστες.

Το ρωσικό δημοσίευμα, με τη σειρά του, παραπέμπει σε παρόμοια ανάρτηση στο Telegram από τις 3 Οκτωβρίου, που δημοσιεύθηκε από ρωσικό λογαριασμό που υποστηρίζει την εισβολή στην Ουκρανία.

Στιγμιότυπο του Telegram. Λήψη εικόνας: 14/10/2022

Τόσο οι δημοσιεύσεις στο VK όσο και στο Telegram απεικονίζουν το παραπλανητικό μήνυμα με την ίδια φωτογραφία ενός άνδρα που υποτίθεται ότι είναι ο αποθανών.

Όμως, η αρχική φωτογραφία, την οποία βρήκε το AFP μέσω μιας αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, δείχνει στην πραγματικότητα έναν Ούγγρο πολιτικό, τον Borkai Zsolt, όπως φαίνεται σε αυτό το άρθρο του 2019 από το ουγγρικό μέσο ενημέρωσης «Hungary Today».

Στιγμιότυπο του VK. Λήψη εικόνας: 14/10/2022
Στιγμιότυπο από το ουγγρικό μέσο ενημέρωσης Hungary Today. Λήψη εικόνας: 14/10/2022

 

 

Στο Twitter, ένας Νορβηγός ειδικός στα θαλάσσια οικοσυστήματα, ο Erik Olsen, αναγκάστηκε μάλιστα να διευκρινίσει στις 11 Οκτωβρίου ότι δεν είχε καμία σχέση με τον υποτιθέμενο Σουηδό ερευνητή που μοιράζεται το όνομά του.

Υποψίες για δολιοφθορά: νέες εντάσεις μεταξύ της Ρωσίας και των δυτικών χωρών

Η ανακάλυψη τεράστιων διαρροών από τους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream 1 και 2 στα τέλη Σεπτεμβρίου προκάλεσε αύξηση των εντάσεων μεταξύ της Ρωσίας και των δυτικών χωρών, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αμοιβαίες κατηγορίες για σαμποτάζ στην περίπτωση των αγωγών στη Βαλτική Θάλασσα.

Οι πρώτες επιθεωρήσεις που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές Οκτωβρίου από τις σουηδικές αρχές «ενίσχυσαν τις υποψίες για σαμποτάζ», με «πυροδοτήσεις» που προκάλεσαν «σημαντικές ζημιές», ανακοίνωσε η σουηδική εισαγγελία στις 6 Οκτωβρίου.

«Μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι υπήρξαν πυροδοτήσεις κοντά στους Nord Stream 1 και 2 στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Σουηδίας, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα σημαντικές ζημιές στους αγωγούς», ανέφερε ο ειδικός εισαγγελέας που είναι υπεύθυνος για την έρευνα, Mats Ljungqvist, σε δήλωσή του την ίδια ημέρα.

«Οι επιθεωρήσεις στον τόπο του συμβάντος ενίσχυσαν την υποψία ότι επρόκειτο για μία σοβαρή περίπτωση σαμποτάζ. Κατασχέσεις [αποδεικτικών στοιχείων] έχουν γίνει στον τόπο του συμβάντος και θα εξεταστούν», πρόσθεσε.

Εν μέσω υποψιών ότι βρίσκεται πίσω από τις εκρήξεις, η Ρωσία αντέδρασε δείχνοντας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες με τη σειρά τους αρνήθηκαν οποιαδήποτε ευθύνη. Μιλώντας σε ενεργειακό φόρουμ στη Μόσχα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι οι σοβαρές διαρροές που ήταν αποτέλεσμα μιας πράξης «διεθνούς τρομοκρατίας».

«Οι ωφελημένοι είναι ξεκάθαροι (...) Διότι (το περιστατικό αυτό) ενισχύει τη γεωπολιτική σημασία των υπόλοιπων συστημάτων φυσικού αερίου, αυτών που διέρχονται από το έδαφος της Πολωνίας (...) και της Ουκρανίας και τα οποία η Ρωσία έχει οικοδομήσει με δικά της έξοδα. Αλλά και για τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες μπορούν πλέον να παραδίδουν την ενέργειά τους σε υψηλές τιμές», είπε.

Ο Λευκός Οίκος, από την πλευρά του, απέρριψε τις κατηγορίες της Ρωσίας ως «γελοίες». «Όλοι γνωρίζουμε ότι η Ρωσία διαδίδει παραπληροφόρηση εδώ και πολύ καιρό και το κάνει ξανά εδώ», σχολίασε η εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Adrienne Watson, στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Οι διαρροές του Nord Stream αποτέλεσαν επιπλέον αντικείμενο άλλων ψευδών πληροφοριών και θεωριών συνωμοσίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ορισμένοι χρήστες, για παράδειγμα, έκαναν εικασίες σχετικά με τη συντριβή ενός ιδιωτικού τζετ του Γερμανού επιχειρηματία Peter Griesemann στις αρχές Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς αυτούς, η εταιρεία του Griesemann ήταν υπεύθυνη για τη συντήρηση των στροβίλων του Nord Stream. Ορισμένοι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης πρότειναν επίσης ότι το αεροπλάνο του μπορεί να καταρρίφθηκε. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν είναι αληθινοί και διαψεύστηκαν από το AFP.

Μετάφραση και προσαρμογή
Ρωσο-ουκρανική σύγκρουση ΕΝΕΡΓΕΙΑ