Οι αεροπορικές εταιρείες λένε πως δεν θα απαγορεύουν την επιβίβαση όσων έχουν εμβολιαστεί

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Μια ανάρτηση και ένα βίντεο, το καθένα από τα οποία έχει κοινοποιηθεί χιλιάδες φορές στο Facebook κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες, παρουσιάζουν τον ισχυρισμό πως οι αεροπορικές εταιρείες βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για την απαγόρευση της επιβίβασης όσων έχουν εμβολιαστεί κατά της Covid-19 στις πτήσεις τους, λόγω φόβου που σχετίζεται με τα περιστατικά θρομβώσεων. Ο ισχυρισμός είναι ψευδής: η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών και οι Αερογραμμές για την Ευρώπη είπαν στο AFP ότι όσοι έχουν εμβολιαστεί θα πρέπει να μπορούν να ταξιδεύουν δίχως περιορισμούς. Επίσης, οι ειδικοί εξήγησαν ότι ο κίνδυνος θρομβώσεων σε ένα αεροπλάνο δεν είναι υψηλότερος για τους εμβολιασμένους, καθώς και το ότι τα περιστατικά θρομβώσεων που μπορεί να σημειωθούν κατά τη διάρκεια πτήσεων είναι σπάνια, και δεν σχετίζονται με τις σπάνιες επιπτώσεις ορισμένων εμβολίων.

Ο ισχυρισμός εμφανίστηκε σε μια σειρά από αναρτήσεις στο Facebook (για παράδειγμα, εδώ κι εδώ), καθεμία από τις οποίες κοινοποιήθηκε εκατοντάδες φορές, καθώς και σε ένα βίντεο, που συνολικά συγκέντρωσε περισσότερες από 4.700 κοινοποιήσεις (παραδείγματα εδώ κι εδώ).

Με βάση τον ισχυρισμό, οι αεροπορικές εταιρείες βρίσκονται κοντά σε συμφωνία ώστε να μην επιτρέπουν στους εμβολιασμένους να επιβιβάζονται σε πτήσεις τους, «επειδή λόγω θρόμβων, οι αεροπορικές εταιρείες δεν θέλουν να χρεωθούν το θάνατό τους και εξ ορισμού την πληρωμή αποζημιώσεων...».

«Κάποιοι εμβολιάστηκαν μόνο και μόνο για να μην χάσουν τα αεροπορικά ταξίδια τους», λέει η ανάρτηση, προσθέτοντας ότι «φωνάζαμε εδώ και έναν χρόνο αλλά δεν θέλατε να ακούσετε εμάς αλλά τους ειδικούς».

Τέτοιου είδους ισχυρισμοί δεν αναπαράγονται μόνο στην Ελλάδα, αλλά έχουν γίνει viral ανά τον κόσμο, κι έχουν ήδη καταρριφθεί από το AFP. Για παράδειγμα, παρόμοιοι ισχυρισμοί έχουν αναπαραχθεί στην Γαλλία και την Αυστραλία, ενώ ισχυρισμοί που αφορούσαν συγκεκριμένα τα εμβόλια κατά της Covid-19 που βασίζονται στην τεχνολογία mRNA έχουν κοινοποιηθεί στα ολλανδικά και τα γερμανικά στα κοινωνικά δίκτυα.

Ωστόσο, όπως είπαν στο AFP η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) και οι Αερογραμμές για την Ευρώπη (A4EU), ο ισχυρισμός δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.

Το παραπλανητικό βίντεο, λήψη εικόνας στις 15 Ιουνίου 2021

«Ευκαιρία να διαψεύσουμε τον ισχυρισμό»

Στην ιστοσελίδα της, η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών σημειώνει πως εκπροσωπεί «περίπου 290 αεροπορικές εταιρείες σε 120 χώρες» και αντιπροσωπεύει το «82% των παγκόσμιων αερομεταφορών».

Απαντώντας μέσω email στο δημοσιογραφικό αίτημα του AFP στις 10 Ιουνίου 2021, ένας εκπρόσωπος αρχικά ευχαρίστησε το AFP για τη δυνατότητα «να καταρριφθεί αυτή η φήμη».

Ο εκπρόσωπος σημείωσε πως «δεν βρίσκεται σε γνώση της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών κάποια συνάντηση ανάμεσα σε αεροπορικές εταιρείες για να συζητηθεί η μη μετακίνηση εμβολιασμένων επιβατών», προσθέτοντας πως η θέση της Ένωσης είναι «ότι οι ταξιδιώτες που έχουν εμβολιαστεί θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να ταξιδεύουν δίχως περιορισμούς».

Σημειώνεται πως για να ταξιδέψει κάποιος στην Ελλάδα, όπου η τουριστική σεζόν ξεκίνησε επίσημα στις 14 Μαΐου 2021, θα πρέπει να παρουσιάσει είτε πιστοποιητικό ολοκλήρωσης του εμβολιασμού, είτε αρνητικό τεστ PCR που πραγματοποιήθηκε τις τελευταίες 72 ώρες, είτε έγγραφο που να πιστοποιεί ότι νόσησε από κορονοϊό τους τελευταίους δύο με εννέα μήνες.

Μια από τις παραπλανητικές αναρτήσεις, λήψη εικόνας στις 14 Ιουνίου 2021

«Δεν υπάρχουν τέτοιου είδους συζητήσεις»

Στις 3 Ιουνίου 2021, απαντώντας σε δημοσιογραφικό αίτημα σχετικά με το εάν τέτοιου είδους διαδικασίες βρίσκονται σε γνώση τους, οι Αερογραμμές για την Ευρώπη, που εκπροσωπούν τις μεγαλύτερες Ευρωπαϊκές εταιρείες και πάνω από 70% της Ευρωπαϊκής εναέριας συγκοινωνίας, είπαν στο AFP:

«Μπορείτε να είστε σίγουροι ότι δεν υπάρχουν τέτοιου είδους συζητήσεις για την απαγόρευση ή την αποτροπή από τις πτήσεις εμβολιασμένων, ή ακόμα και ανεμβολίαστων επιβατών. Αντιθέτως, οι αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη πιέζουν ούτως ώστε να μην υπάρχουν διακρίσεις μεταξύ όσων έχουν κάνει τεστ, όσων έχουν εμβολιαστεί, και όσων δεν έχουν εμβολιαστεί, ως προς τους περιορισμούς στην ελεύθερη μετακίνησή τους».

Πρόσθεσαν ότι «οι εμβολιασμοί είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση της πανδημίας, και η αύξηση των επιπέδων εμβολιασμού επιτρέπει τη σταδιακή επιστροφή της ελεύθερης μετακίνησης, περιλαμβανομένων των πτήσεων».

Διαφορετικά είδη θρομβώσεων

Υπάρχουν δύο είδη εμβολίων κατά της Covid-19: τα εμβόλια που χρησιμοποιούν την νέα τεχνολογία mRNA (Pfizer-BioNTech και Moderna) και τα λεγόμενα «διανυσματικά» εμβόλια (AstraZeneca και της Janssen), τα οποία βασίζονται σε τεχνολογία γνωστή ήδη από δεκαετίες.

Περισσότερα για τα εμβόλια mRNA παρουσιάζονται σε αυτό το βίντεο του AFP:

Τον Απρίλιο του 2021, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) ανακοίνωσε ότι οι θρομβώσεις θα πρέπει να καταγράφονται ως μια «πολύ σπάνια» επίπτωση των εμβολίων AstraZeneca και Janssen. Τον επόμενο μήνα, σημείωσε πως «έως τώρα δεν υπάρχουν ενδείξεις» για πιθανή σύνδεση ανάμεσα στα εμβόλια με τεχνολογία mRNA και την πρόκληση θρομβώσεων.

Αλλά, σε κάθε περίπτωση, τα σπάνια περιστατικά θρομβώσεων που συνδέονται με τον εμβολιασμό διαφέρουν πλήρως από τις θρομβώσεις που μπορεί να προκληθούν κατά τη διάρκεια μιας πτήσης.

Ερωτούμενος σχετικά στις 10 Ιουνίου 2021, ο ιατρικός σύμβουλος του ΙΑΤΑ, David Powell, είπε στο AFP ότι η θρομβοκυτταροπενία και θρόμβωση μετά από εμβολιασμό (vaccine-Induced Immune Thrombotic Thrombocytopenia, VITT) αποτελεί «μια σπάνια επίπτωση για ένα ή ίσως δύο τύπους εμβολίων κατά της Covid-19».

Πρόσθεσε ότι πρόκειται για μια «διαφορετική διαταραχή από ότι οι θρομβώσεις στο πόδι, οι οποίες μπορεί να συνδέονται με την ακινησία, ειδικά μετά από ένα χειρουργείο, έναν τραυματισμό, την παρατεταμένη ανάπαυση ή παρατεταμένη ακινησια κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού».

«Οι περιπτώσεις που συνδέονται με ένα μεγάλο ταξίδι (είτε αεροπορικώς, είτε σιδηροδρομικώς, είτε οδικώς) γενικά αναδεικνύουν προϋπάρχοντες παράγοντες κινδύνου», είπε, προσθέτοντας ότι «εκτός της ακινησίας, άλλοι παράγοντες αφορούν στην εγκυμοσύνη, την στοματική αντισύλληψη, ορισμένους τύπους καρκίνου, το υπερβολικό βάρος, κιρσούς και διαταραχές του συστήματος πήξης».

Η Marie-Antoinette Sevestre-Pietri, καθηγήτρια αγγειακής ιατρικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Αμιένης και πρόεδρος της Γαλλικής Εταιρείας Αγγειακής Ιατρικής, επιβεβαίωσε στο AFP ότι οι δύο τύποι θρομβώσεων «δεν σχετίζονται σε τίποτα μεταξύ τους».

«Οι θρομβώσεις που σχετίζονται με τις πτήσεις είναι ένας παράγοντας ρίσκου που γνωρίζουμε για περισσότερο από δέκα χρόνια», εξήγησε. Το 2007, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δημοσίευσε μια έκθεση επιβεβαιώνοντας τον αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης κατά τη διάρκεια πτήσεων, ενώ το 2014 το Ινστιτούτο Τροπικής Ιατρικής της Αμβέρσας δημοσίευσε επίσης ένα κείμενο σχετικά.

Οι θρομβώσεις δεν συνδέονται με τις πτήσεις

Οι θρομβώσεις που προκαλούνται από τον εμβολιασμό αφορούν «ανοσολογικές θρομβώσεις».

Όπως εξήγησε η καθηγήτρια Sevestre-Pietri στο AFP, οφείλονται σε μια αλλεργία στα συστατικά του εμβολίου, η οποία ενεργοποιεί την πήξη με την εμφάνιση θρόμβων αίματος σε σημεία του σώματος, για παράδειγμα στις εγκεφαλικές ή πεπτικές φλέβες.

Αλλά, «δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος» μια πτήση να οδηγήσει σε θρομβώσεις που σχετίζονται με τον εμβολιασμό, είπε, προσθέτοντας πως σε γνώση της ίδιας δεν βρισκόταν «κανένα τέτοιου είδους περιστατικό».

«Δεν υπάρχει κανένας λόγος κάποιος να μην επιβιβαστεί σε μια πτήση, επειδή έχει εμβολιαστεί», είπε, υποστηρίζοντας αντιθέτως τον εμβολιασμό των ανθρώπων που παρουσιάζουν κίνδυνο θρόμβωσης, κι επομένως κινδυνεύουν να συμβεί κάτι τέτοιο εάν νοσήσουν από Covid-19.

Σύμφωνα με την Sevestre-Pietri, ενώ τα μεγάλα ταξίδια με αυτοκίνητο, λεωφορείο, ή τρένο μπορεί να προκαλέσουν επίσης θρομβώσεις, είναι γεγονός πως «τα ταξίδια με αεροπλάνο περιλαμβάνουν αρκετούς παράγοντες: το υψόμετρο και η πίεση μπορεί να παίξουν ρόλο, ενώ ο αέρας είναι ξηρός και οι επιβάτες αφυδατωμένοι».

«Στην ουσία, ο κίνδυνος συνδέεται με τα μεγάλα ταξίδια, ιδίως εκείνα που κρατούν περισσότερο από οχτώ ώρες, και με ασθενείς που ήδη αντιμετωπίζουν κίνδυνο».

Σε αυτές τις περιπτώσεις, είπε η Sevestre-Pietri, όταν πραγματοποιείται υπέρηχος για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει θρόμβωση στο πόδι (φλεβίτιδα), διαπιστώνεται «μια συχνότητα 1-5% σε ασθενείς υψηλού κινδύνου».

«Η πνευμονική εμβολή, που μπορεί να αποβεί μοιραία, είναι εξαιρετικά σπάνια. Μία ή δύο περιπτώσεις σε ένα εκατομμύριο επιβάτες», συμπλήρωσε, προσθέτοντας πως για τους ανθρώπους υψηλού κινδύνου, στα πολύ μεγάλα ταξίδια η αναλογία μπορεί να φτάσει έως και τις πέντε περιπτώσεις ανά εκατομμύριο επιβατών.

Ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, αυτά τα περιστατικά θρομβώσεων είναι «παντελώς ανεξάρτητα» από τις σπάνιες περιπτώσεις των θρομβώσεων που έχουν σημειωθεί ύστερα από τον εμβολιασμό κατά της Covid-19.

Μετάφραση και προσαρμογή
ΚΟΡΟΝΟΪΟΣ (COVID-19) ΕΜΒΟΛΙΑ