A medical worker prepares to administer a dose of the Pfizer-BioNTech Covid-19 vaccine to an elderly resident of the Fuzine Care Home in Ljubljana, Slovenia, on December 27, 2020. ( AFP / Jure Makovec)

Προϊσταμένη νοσηλεύτρια στη Σλοβενία δεν παραιτήθηκε, ούτε αποκάλυψε μυστικούς κωδικούς για Covid-19 εμβόλια placebo ή που προκαλούν καρκίνο

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Ένα ελληνικό κείμενο έχει κοινοποιηθεί εκατοντάδες φορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τα τέλη Νοεμβρίου, υποστηρίζοντας ψευδώς ότι η επικεφαλής νοσοκόμα του πανεπιστημιακού κλινικού κέντρου της Λιουμπλιάνα παραιτήθηκε από τη θέση της και αποκάλυψε «μπροστά στις κάμερες» ότι ένας μυστικός «κώδικας» δείχνει ότι αντί για τα εμβόλια Covid-19 κάποιοι άνθρωποι λαμβάνουν εικονικό φάρμακο και άλλοι έναν ορό που θα «προκαλέσει καρκίνο». Η ιστορία είναι ψευδής και προέρχεται από ένα βίντεο που διαδίδεται σε πολλές χώρες. Η εν λόγω γυναίκα δεν ήταν ποτέ προϊσταμένη νοσηλεύτρια και δεν προέβη στους ισχυρισμούς που διαδίδονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Επιπλέον, ο κωδικός για τον οποίο μιλούσε δεν αποτελεί μυστικό, και δεν είχε καμία σχέση με τον τύπο του εμβολίου που λαμβάνει κανείς.

«Σάλος στη Σλοβενία: Νοσοκόμα παραιτήθηκε και κάνει σοβαρές καταγγελίες για τα εμβόλια - "Οι πολιτικοί κάνουν placebo"», είναι ο τίτλος ενός άρθρου που δημοσιεύτηκε στα ελληνικά στις 26 Νοεμβρίου 2021 (εδώ) και περιλαμβάνει ένα βίντεο με μια γυναίκα που μιλάει στα σλοβενικά. Το άρθρο έχει συγκεντρώσει περίπου 400 κοινοποιήσεις έκτοτε.

Ο ίδιος ισχυρισμός, πως νοσοκόμα αποκάλυψε στην κάμερα ότι οι περισσότεροι πολιτικοί είχαν λάβει placebo εμβόλια κατά της Covid-19, τα οποία φέρουν την ένδειξη 1, ενώ άλλοι λαμβάνουν εμβόλια τα οποία περιλαμβάνουν ένα γονίδιο που προκαλεί καρκίνο, και φέρουν την ένδειξη 3, έχουν αναδημοσιευθεί από αρκετές άλλες ιστοσελίδες (εδώ, εδώ, εδώ, εδώ), και κοινοποιηθεί από άλλους χρήστες στο Facebook (εδώ, εδώ), συγκεντρώνοντας δεκάδες ακόμη κοινοποιήσεις.

Πολλαπλές εκδοχές αυτής της ιστορίας έχουν διαδοθεί σε διάφορες χώρες, για παράδειγμα στα σερβικά, τα κροατικά ή τα τσεχικά. Ορισμένες εκδοχές κατονομάζουν τη νοσοκόμα αποκαλώντας την Vera Kanalec. Σε ορισμένα από τα άρθρα υπάρχει πράγματι ένα βίντεο με μια Vera Kanalec να κάνει αβάσιμους ισχυρισμούς για τα εμβόλια κατά της Covid-19, αλλά το κείμενο που διαδίδεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσθέτει τέτοιες λεπτομέρειες που, δεν ειπώθηκαν ποτέ από την Kanalec στο αρχικό βίντεο, για παράδειγμα ότι ήταν η επικεφαλής νοσοκόμα στο κλινικό κέντρο του Πανεπιστημιακού Ιατρικού Κέντρου στη Λιουμπλιάνα ή ότι ήταν "παρούσα" στον εμβολιασμό επιφανών ανθρώπων. Αυτές οι λεπτομέρειες εμφανίζονται επίσης στα ελληνικά άρθρα.

Η ομάδα ελέγχου γεγονότων του AFP με έδρα το Βελιγράδι εξέτασε αυτούς τους ισχυρισμούς που διαδίδονται στο διαδίκτυο και διαπίστωσε ότι είναι ψευδείς σε πολλά επίπεδα. Η Vera Kanalec δεν εργάστηκε ποτέ στο UKCL και η πραγματική επικεφαλής νοσοκόμα του πανεπιστημίου δεν παραιτήθηκε. Ο κωδικός που αναφέρεται στα άρθρα δεν αποτελεί «μυστικό», αλλά στην πραγματικότητα τεχνικές πληροφορίες, που δεν έχουν καμία σχέση με τον εμβολιασμό και αποτελούν μέρος των πιστοποιητικών Covid-19 της ΕΕ.

Μία από τις παραπλανητικές αναρτήσεις στο Facebook, λήψη εικόνας στις 7 Δεκεμβρίου 2021

Η προϊσταμένη νοσηλεύτρια του UKC δεν παραιτήθηκε και η Vera Kanalec δεν εργάστηκε ποτέ της εκεί

Στο βίντεο που προκάλεσε τους ισχυρισμούς των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε άλλες γλώσσες, η Vera Kanalec δεν λέει ότι συμμετείχε στον εμβολιασμό του Covid-19 ή ότι εργαζόταν στο Πανεπιστημιακό Κλινικό Κέντρο της Λιουμπλιάνας (UKCL), όπως ισχυρίζονται οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε ένα άλλο βίντεο που αναρτήθηκε από τον ίδιο σλοβενικό ιστότοπο όπου εμφανίστηκε το βίντεό της, συστήνεται λέγοντας ότι έχει συνταξιοδοτηθεί εδώ και εννέα χρόνια.

Η πραγματική επικεφαλής νοσοκόμα του UKC είναι η Zdenka Mrak, όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του ιδρύματος.

Η Kanalec δεν έχει εργαστεί ποτέ στο UKC, επιβεβαίωσε στο AFP εκπρόσωπος του ιδρύματος. «Διαψεύδουμε αυτή την ιστορία και όλες τις ερμηνείες της. Η κυρία από το βίντεο στο οποίο αναφέρεστε, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ προϊσταμένη νοσηλεύτρια στο UKCL. Η κυρία από το βίντεο ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ υπάλληλος του UKCL και, σύμφωνα με τα στοιχεία μας, δεν υπήρξε ποτέ. Τέτοιο γεγονός δεν έχει συμβεί ποτέ στα ιδρύματά μας. Τόσο το UKCL όσο και η διοίκησή του (συμπεριλαμβανομένης της επικεφαλής νοσηλεύτριας Mag. Zdenka Mrak) υποστηρίζουν σταθερά τον εμβολιασμό ως τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για την πρόληψη της περαιτέρω εξάπλωσης της νόσου COVID-19», δήλωσε ο εκπρόσωπος στο AFP σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 30 Νοεμβρίου 2021.

Αυτό επιβεβαιώθηκε επίσης στη σλοβενική πύλη 24ur.com και στη σλοβακική αστυνομία, η οποία κλήθηκε από πολίτες που ανησυχούσαν για το βίντεο να το ερευνήσει.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Σλοβενικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, το 59% του συνολικού πληθυσμού ήταν πλήρως εμβολιασμένο κατά του Covid-19 την 8η Δεκεμβρίου 2021.

Λήψη εικόνας από την ιστοσελίδα για την Covid-19 από το Σλοβενικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας, στις 8 Δεκεμβρίου 2021

Ο αριθμός στο Covid-pass αναφέρεται στην έκδοση του αριθμού ταυτότητας του πιστοποιητικού, και όχι στον τύπο του εμβολίου.

Επίσης, η Kanalec δεν δείχνει φιαλίδια εμβολίων σε καμία στιγμή του βίντεο, όπως ισχυρίζονται οι αναρτήσεις στα ελληνικά. Αναφέρεται σε μια «ερευνητική μελέτη», αλλά δεν λέει ποια είναι αυτή ή ποιο εμβόλιο είναι υπό εξέταση. Συνεχίζει να ισχυρίζεται ότι «όσοι λαμβάνουν αυτό το πιστοποιητικό [COVID], με αυτό το αυτοκόλλητο, στο οποίο υπάρχουν αυτά τα στοιχεία 1, 2 και 3. Όσοι έχουν λάβει ένα εμβόλιο εικονικού φαρμάκου, να το θυμάστε, υπάρχει μόνο ο αριθμός 1. Δεν υπάρχει ούτε το 2 ούτε το 3».

Σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς το AFP στις 3 Δεκεμβρίου 2021, η Vera Kanalec δεν έδωσε λεπτομέρειες σχετικά με την πηγή των ισχυρισμών της για τα εμβόλια Covid-19, αλλά επιβεβαίωσε ότι συνταξιοδοτήθηκε ως νοσοκόμα πριν από εννέα χρόνια.

Το ελληνικό κείμενο μιλάει για «φιαλίδια εμβολίων», που η ίδια υποτίθεται ότι παρουσίασε στα μέσα ενημέρωσης, αλλά στο βίντεο αυτό δεν συμβαίνει. Κάποια από τα άρθρα ισχυρίζονται ότι ο αριθμός που υποτίθεται ότι αποδεικνύει ότι κάποιος έλαβε εικονικό εμβόλιο βρίσκεται στο ψηφιακό πιστοποιητικό COVID, στο μοναδικό αναγνωριστικό του πιστοποιητικού μετά το μέρος "URV:UVCI:".

Το ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού του Ούγγρου εργαζομένου της ομάδας επαλήθευσης ειδήσεων του AFP. Η επεξεργασία και η προσθήκη του κόκκινου τετραγώνου έχει γίνει από το AFP. Λήψη εικόνας στις 1 Δεκεμβρίου 2021

Ωστόσο, αυτός ο αριθμός δεν συνδέεται με τον τύπο του εμβολίου που έχει κάνει κάποιος, αλλά με την έκδοση του «Μοναδικού αναγνωριστικού πιστοποιητικού» που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία του Covid-pass του ατόμου, σύμφωνα με αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ελέγξαμε το πιστοποιητικό της ΕΕ αρκετών ατόμων με έδρα διαφορετικές χώρες της ΕΕ. Το Covid-pass τους εμφανίζει το ίδιο μοντέλο και τον ίδιο αρχικό αριθμό «01». Αυτός ο αριθμός παραμένει ο ίδιος για την πρώτη, τη δεύτερη και την τρίτη δόση, ενώ οι επόμενοι αριθμοί και τα γράμματα είναι διαφορετικά για κάθε άτομο και δόση. Πρόκειται για τεχνική πληροφορία που αφορά το ίδιο το έγγραφο και όχι τον εμβολιασμό.

«Το Μοναδικό Πιστοποιητικό Εμβολιασμού/Αναγνωριστικό Βεβαίωσης (UVCI) θα ακολουθεί μια κοινή δομή που θα επιτρέπει την ερμηνεία από τον άνθρωπο ή τη μηχανή σε όλα τα κράτη μέλη και έχει σχεδιαστεί για το Διαδίκτυο», εξηγεί το έγγραφο της ΕΕ. Οι γενικές απαιτήσεις είναι ότι το πρόθεμα της έκδοσης (του UVCI) ακολουθείται από το πρόθεμα της χώρας: στο παράδειγμα GR για την «Ελλάδα».

Το «C4591001» δεν σχετίζεται με τον καρκίνο

Το άρθρο στα ελληνικά ισχυρίζεται επίσης ψευδώς ότι η Kanalec έδειξε ότι τα φιαλίδια εμβολίων με τον αριθμό 3 περιλαμβάνουν «το γονίδιο onco, που συνδέεται με τον αδενοϊό που συμβάλλει στην ανάπτυξη καρκίνου».

Αυτό δεν είναι ακριβώς αυτό που λέει η Vera Kanalec στη δήλωσή της, αν και οι ισχυρισμοί της είναι εξίσου αβάσιμοι.

Η Kanalec ναφέρει μια τυχαιοποιημένη μελέτη με εικονικό φάρμακο και «τυφλούς επόπτες της μελέτης C45» και λέει ότι «C4591001 σημαίνει C45... αυτό σημαίνει διάγνωση καρκίνου των μαλακών μορίων, όλες οι διαγνώσεις από C45 έως C49 σημαίνουν καρκίνο των μαλακών μορίων που θα εμφανιστεί μεταξύ τριών και δέκα ετών μετά τον εμβολιασμό».

Ο πλήρης κωδικός, «C4591001», είναι μάλλον ο αριθμός αναγνώρισης αυτής της κλινικής δοκιμής του εμβολίου Pfizer-Biontech κατά του Covid-19.

Ενώ ένα τυχαίο κομμάτι αυτού του κωδικού - C45 - ήταν κάποτε ο κωδικός αριθμός για το μεσοθηλίωμα στο διεθνές σύστημα ταξινόμησης ασθενειών (ICD10), δεν είναι αυτό που αντιπροσωπεύει στο πλαίσιο της δοκιμής.

Επιπλέον, μια νέα έκδοση του ICD, το ICD11, που θα χρησιμοποιείται από το 2022, δίνει σε αυτόν τον τύπο καρκίνου διαφορετικό κωδικό. Η αλλαγή αποφασίστηκε τον Μάιο του 2019, όταν ο νέος κορονοϊός Sars-Cov-2 ήταν ακόμη άγνωστος.

Λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα συστατικά όλων των διαθέσιμων εμβολίων κατά της Covid-19, που χορηγούνται στην Ελλάδα, είναι διαθέσιμες στο κοινό:

Oxford-AstraZeneca (ή Vaxzevria)
PfizerBioNTech (ή Comirnaty)
Johnson & Johnson (ή Janssen)
Moderna

Το AFP έχει ελέγξει κι άλλους ψευδείς ισχυρισμούς ότι το εμβόλιο Covid-19 προκαλεί καρκίνο. «Δεν είναι γνωστός κάποιος αυξημένος αριθμός διαγνώσεων που να σχετίζονται με τον εμβολιασμό», δήλωσε εκπρόσωπος του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ) στο AFP στις 20 Οκτωβρίου 2021.

Μετάφραση και προσαρμογή
ΚΟΡΟΝΟΪΟΣ (COVID-19) ΕΜΒΟΛΙΑ