Ένα αεροπλάνο της Singapore Airlines δημιουργεί ένα ίχνος στον μπλε ουρανό πάνω από τη νότια Γερμανία, το 2017. ( AFP / CHRISTOF STACHE)

Η Πολωνία, η Σουηδία και η Νορβηγία δεν μήνυσαν τον ΠΟΥ για τον ψεκασμό χημικών από αεροπλάνα

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Αναρτήσεις που κοινοποιήθηκαν χιλιάδες φορές από ελληνόφωνους χρήστες του Facebook από το 2021 υποστηρίζουν ότι τρεις ευρωπαϊκές χώρες μήνυσαν τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) επειδή «μόλυνε» την ήπειρο μετά τον ψεκασμό ενός χημικού «που προκαλεί χημική πνευμονία». Ο ισχυρισμός έχει επανεμφανιστεί σε αρκετές αναρτήσεις από τον Απρίλιο του 2022. Αλλά αυτή η ιστορία, που αποτελεί μέρος της συνωμοσιολογικής θεωρίας των «chemtrails», είναι ψευδής. Οι αρχές της Πολωνίας, της Σουηδίας και της Νορβηγίας έχουν διαψεύσει τον ισχυρισμό, όπως μπόρεσε να επιβεβαιώσει το AFP.

«Εκπληκτικό! Πολωνία, Σουηδία και Νορβηγία υποβάλλουν μήνυση κατά του ΠΟΥ γιατί μολύνουν την Ευρώπη», αναφέρει μια ανάρτηση στο Facebook, η οποία δημοσιεύτηκε στις 18 Απριλίου 2022. Ο χρήστης προσθέτει ότι κάποιοι «πιλότοι έχουν παραδεχθεί ότι ψεκάζουν χημικό που προκαλεί χημική πνευμονίτιδα», σύμφωνα με «δημοσίευμα του Reuters».

Παρόμοιες αναρτήσεις έχουν εντοπιστεί στο Facebook εδώ, εδώ και εδώ.

Στιγμιότυπο της παραπλανητικής ανάρτησης στο Facebok. Λήψη στις 23/05/2022.

Συνολικά, οι δημοσιεύσεις αυτές έχουν συγκεντρώσει περισσότερες από 1000 κοινοποιήσεις. Δημοσιεύσεις από το 2021, όπως εδώ και εδώ, έχουν επίσης συγκεντρώσει συνολικά πάνω από 1000 κοινοποιήσεις.

Παρόμοιοι ισχυρισμοί υπάρχουν στα ισπανικά, αγγλικά, πορτογαλικά, σερβικά και γαλλικά.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός ότι αυτές οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες μήνυσαν τον ΠΟΥ είναι ψευδής. Η Πολωνία, η Σουηδία και η Νορβηγία δεν μήνυσαν τον ΠΟΥ επειδή «μόλυνε» την ευρωπαϊκή ήπειρο με τον ψεκασμό ενός «χημικού». Εξάλλου, οι δεξαμενές που φαίνονται στην εικόνα χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό πετρελαιοκηλίδων.

Καμία ενέργεια κατά του ΠΟΥ

Οι ίδιες πληροφορίες έχουν επαληθευτεί προηγουμένως από το AFP το 2021. Δημοσιεύματα που διατυπώνουν τον ισχυρισμό κυκλοφορούν από το 2020 στα βουλγαρικά, με φωτογραφίες, μεταξύ των οποίων και αυτή που δημοσιεύτηκε από ελληνόφωνους χρήστες το 2021 και το 2022.

Οι δηλώσεις αναφέρουν ως πηγή των υποτιθέμενων πληροφοριών το πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Η αναζήτηση της υποτιθέμενης αγωγής στην ιστοσελίδα του πρακτορείου δεν έδωσε κανένα αποτέλεσμα. Μια δεύτερη αναζήτηση στο Google με τις λέξεις-κλειδιά «Reuters + αγωγή + WHO + Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας» δεν έδωσε επίσης κανένα αποτέλεσμα.

Εκπρόσωπος του Reuters επιβεβαίωσε στο AFP μέσω email στις 26 Μαΐου 2022 ότι «οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που ισχυρίζονται ότι το Reuters ανέφερε ότι η Πολωνία, η Σουηδία και η Νορβηγία μηνύουν τον ΠΟΥ για τη μόλυνση της Ευρώπης με χημική πνευμονία είναι ψευδείς. Το Reuters δεν έχει δημοσιεύσει καμία τέτοια αναφορά».

Η μόνη αναφορά του Reuters για αγωγή κατά του ΠΟΥ αφορά τρεις κατοίκους της επαρχίας της Νέας Υόρκης οι οποίοι, τον Απρίλιο του 2020, κατηγόρησαν τον οργανισμό ότι δεν κήρυξε την πανδημία αρκετά νωρίς και ότι «απέκρυψε» τη σοβαρότητα της νόσου. Η μήνυση απορρίφθηκε το 2021.

Παρόμοιες αγωγές είχαν κατατεθεί και κατά της Κίνας το 2020, οι οποίες είναι επίσης ορατές στον ιστότοπο του Reuters εδώ και εδώ.

Επιπλέον, το ίδιο το πρακτορείο πραγματοποίησε επίσης ένα fact check το 2021 σχετικά με την υπόθεση αυτή.

Τον Μάιο του 2022, οι σουηδικές και οι νορβηγικές αρχές επιβεβαίωσαν εκ νέου ότι δεν προέβησαν σε νομικές ενέργειες όπως περιγράφεται στις αναρτήσεις στο Facebook.

«Όχι, η Σουηδία δεν έχει υποβάλει μήνυση κατά του ΠΟΥ. Πρόκειται για παραπληροφόρηση», δήλωσε η Andrea Roempke, εκπρόσωπος Τύπου του σουηδικού υπουργείου Εξωτερικών, σε ηλεκτρονικό μήνυμα στις 24 Μαΐου. Αυτό επιβεβαιώθηκε επίσης από τη Σουηδική Εισαγγελική Αρχή με email στις 24 Μαΐου.

Η εκπρόσωπος του νορβηγικού υπουργείου Εξωτερικών Guri Solberg δήλωσε στις 24 Μαΐου 2022 στο AFP μέσω email ότι ο ισχυρισμός είναι «ακόμα ψευδής».

Τον Ιανουάριο του 2021 το πολωνικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε στο AFP ότι «η Πολωνία δεν έχει καταθέσει καταγγελία κατά του ΠΟΥ σχετικά με τον υποτιθέμενο αεροψεκασμό χημικών ή οποιαδήποτε άλλη καταγγελία κατά του οργανισμού». Σε νέα επικοινωνία με το AFP τον Ιούνιο του 2022, το υπουργείο επιβεβαίωσε ότι η προηγούμενη απάντησή του για το θέμα «δεν είχε αλλάξει».

Η ανάρτηση που κοινοποιήθηκε από ελληνικούς λογαριασμούς στο Facebook κάνει επίσης μια ειρωνική αναφορά στην «αφρικανική σκόνη». Το υπονοούμενο είναι ότι οι περιοδικές καταιγίδες σκόνης από την έρημο Σαχάρα προκαλούνται στην πραγματικότητα από τα chemtrails. Ωστόσο, το φαινόμενο της σκόνης που εκτοξεύεται από την έρημο Σαχάρα είναι επιστημονικά καλά τεκμηριωμένο, συμπεριλαμβανομένης αυτής της δορυφορικής εικόνας της NASA για μια καταιγίδα τόσο ισχυρή που κάλυψε ολόκληρο το νησί της Κρήτης.

Η θεωρία συνωμοσίας για τα «chemtrails»

Οι αναρτήσεις στο Facebook που αναφέρουν ότι «oι κρατούμενοι πιλότοι έχουν παραδεχθεί ότι ψεκάζουν χημικό που προκαλεί χημική πνευμονίτιδα», καθώς και η φωτογραφία με τις πράσινες δεξαμενές μέσα σε ένα αεροπλάνο, χρησιμοποιούν τη ρητορική της θεωρίας συνωμοσίας των «chemtrails».

Γνωστή και ως «έξυπνη σκόνη», η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι τα λευκά ίχνη που αφήνουν τα αεροπλάνα κατά την πτήση περιέχουν τοξικά χημικά, τα οποία ρίχνονται σκόπιμα για «μυστικούς» σκοπούς, όπως η μαζική αποστείρωση, ο έλεγχος του νου, η μείωση του πληθυσμού ή ο έλεγχος του κλίματος.

Ορισμένες εκδοχές της θεωρίας υποστηρίζουν ακόμη ότι η Covid-19 απελευθερώθηκε σκόπιμα με αυτόν τον τρόπο.

Το ίχνος ενός αεροπλάνου φωτογραφίζεται πάνω από τον ορίζοντα της Φρανκφούρτης, στη δυτική Γερμανία, το 2022. ( AFP / Yann Schreiber / )

Η ομάδα Keith του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, η οποία ασχολείται με την έρευνα στην επιστήμη του κλίματος, την τεχνολογία και τη γεωμηχανική, δημοσίευσε ένα άρθρο σχετικά με αυτή τη θεωρία. Η ομάδα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι αβάσιμη και ότι η ανάπτυξη ενός τέτοιου προγράμματος μεγάλης κλίμακας δεν θα μπορούσε να κρυφτεί από την κοινή γνώμη.

Το Revista Nuevo Hospital del Complejo Asistencial Zamora, στην Ισπανία, δημοσίευσε επίσης μια μελέτη σχετικά με αυτές τις συνωμοσίες στην έκδοσή του Ιουνίου 2018. Παραδέχεται ότι οι αερομεταφορές μπορεί να έχουν αντίκτυπο στο περιβάλλον λόγω των εκπομπών των τουρμπίνων, αλλά η μελέτη εξηγεί ότι τα ίχνη που αφήνουν πίσω τους τα αεροσκάφη αποτελούνται από συμπυκνωμένους υδρατμούς και προϊόντα καύσης και επισημαίνει ότι πολλές από αυτές τις θεωρίες συνωμοσίας σχετίζονται με την παρεξήγηση των μετεωρολογικών ερευνών που διεξάγονται σε διάφορες περιοχές της Ισπανίας.

Το Σουηδικό Μετεωρολογικό και Υδρολογικό Ινστιτούτο (SMHI) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για τη θεωρία των «chemtrails». «Υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι ορισμένα από τα ίχνη που συνοδεύουν τα αεροπλάνα απελευθερώνουν σκόπιμα επικίνδυνες ουσίες που προορίζονται να επηρεάσουν εμάς τους ανθρώπους. Το αποκαλούν "chemtrails". Από επιστημονική άποψη, δεν υπάρχουν αποδείξεις για chemtrails», ανέφερε το ινστιτούτο το 2013, σε άρθρο που επικαιροποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2021.

«Από την αρχή της αεροπλοΐας, τα ίχνη που αφήνουν πίσω τους τα αεροσκάφη, σχηματίζονται μερικές φορές από καυσαέρια. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα όταν το αεροσκάφος πετάει αρκετά ψηλά. Εάν η υγρασία και η θερμοκρασία είναι κατάλληλες, μπορούν να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε αυτή την περίπτωση, συμβάλλουν στη συσσώρευση νεφών», εξηγεί το SMHI.

Δεξαμενές για την καταπολέμηση των πετρελαιοκηλίδων

Σε αντίθεση με όσα υποστηρίζουν οι αναρτήσεις στο Facebook, η φωτογραφία που έγινε viral και δείχνει δεξαμενές μέσα σε ένα αεροπλάνο, συνοδευόμενη από τον ισχυρισμό της υποτιθέμενης αγωγής κατά του ΠΟΥ, δεν αποδεικνύει την ύπαρξη «chemtrails», όπως έχει επαληθεύσει το AFP στο παρελθόν.

Η φωτογραφία που κοινοποιήθηκε στην ανάρτηση στο Facebook δείχνει στην πραγματικότητα το εσωτερικό ενός αεροπλάνου DC-3 Dakota. Καταφέραμε να βρούμε την προέλευση αυτής της φωτογραφίας, χάρη σε μια αντίστροφη αναζήτηση εικόνας. Είχε δημοσιευτεί σε ένα ιστολόγιο τον Ιούλιο του 2011.

Η λεζάντα της εξηγεί ότι πρόκειται για ειδικές δεξαμενές που περιέχουν διασκορπιστικά που χρησιμοποιούνται κατά των πετρελαιοκηλίδων στη θάλασσα.

14 Ιουνίου 2022 Ενημερώθηκε για να συμπεριλάβει την τελευταία δήλωση της πολωνικής κυβέρνησης και μια παράγραφο σχετικά με το φαινόμενο των καταιγίδων σκόνης στη Σαχάρα.
Μετάφραση και προσαρμογή
ΚΟΡΟΝΟΪΟΣ (COVID-19)