Μία νοσοκομόμα προετοιμάζει ένα εμβόλιο κατά της Covid-19 στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός, στις 16 Ιανουαρίου 2021, καθώς ξεκινά ο εμβολιασμός για τον γενικό πληθυσμό. ( AFP / ANGELOS TZORTZINIS)

Η χρήση των εμβολίων Covid-19 έχει εισαχθεί από τις αρχές και παρέχουν σημαντική προστασία

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Οι δηλώσεις μιας ιατρού, ότι τα εμβόλια κατά της Covid-19 δεν είναι εγκεκριμένα και ότι εμβολιασμένοι βρίσκονται επίσης στην εντατική, κοινοποιήθηκαν χιλιάδες φορές στα κοινωνικά δίκτυα την περασμένη εβδομάδα, ως προειδοποίηση κατά του εμβολιασμού. Όμως, οι αναρτήσεις είναι παραπλανητικές, και οι δηλώσεις αυτές παρουσιάζονται εκτός πλαισίου. Οι ιατρικές αρχές της Ευρώπης έχουν προκρίνει τη χρήση αρκετών εμβολίων, ακόμη και ενώ οι δοκιμές συνεχίζονται, και ο αριθμός των εμβολιασμένων σε ΜΕΘ αντιπροσωπεύει ένα κλάσμα μόνο των μη εμβολιασμένων.

Αναρτήσεις στο Facebook όπως αυτή εδώ, που δημοσιεύθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2021 και έχει κοινοποιηθεί σχεδόν 800 φορές, περιλαμβάνουν έναν σύνδεσμο σε ένα βίντεο που έχει αναρτηθεί στο Youtube, το οποίο φιλοξενεί τις δηλώσεις μιας ιατρού, οι οποίες και παρουσιάζονται ως «αποκάλυψη». «Ξυπνήστε», αναφέρουν οι δημοσιεύσεις. Το κείμενο που συνοδεύει το βίντεο στο Youtube αναφέρει: «Αποκάλυψη ιατρού. Έχουμε εμβολιασμένους στις ΜΕΘ. Το εμβόλιο δεν έχει εγκριθεί».

Οι ισχυρισμοί έχουν κοινοποιηθεί αρκετές φορές (παραδείγματα εδώ, εδώ κι εδώ) στο Facebook, και δεκάδες φορές στο Twitter.

Ωστόσο, είναι παραπλανητικό να παρουσιάζονται αυτές οι δηλώσεις ως «αποκάλυψη», και ως απόδειξη ότι τα εμβόλια είναι επικίνδυνα. Οι πληροφορίες, στις οποίες γίνεται αναφορά, είναι διαθέσιμες στο κοινό κι έχουν μεταδοθεί από τα Μέσα στην Ελλάδα, όπως θα εξηγήσουμε παρακάτω.

Μία από τις παραπλανητικές αναρτήσεις στο Facebook, λήψη εικόνας στις 6 Σεπτεμβρίου 2021

Οι δηλώσεις της ιατρού έγιναν κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας υγειονομικών

Οι δηλώσεις της ιατρού έγιναν τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου, καθώς μέλη του υγειονομικού προσωπικού διαμαρτύρονταν ενάντια στην κυβερνητική απόφαση να τεθούν σε διαθεσιμότητα από τα καθήκοντά τους όσοι δεν εμβολιάζονται κατά της Covid-19.

Η ιατρός συστήνεται ως Αγγελική Τσαντσαρίδου, διευθύντρια της Χειρουργικής Μονάδας Θώρακος του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας. Λέει η ίδια: «Πρέπει να σας πω ότι, από ιατιρκής απόψεως, το εμβόλιο δεν έχει πάρει ακόμη επίσημη έγκριση για κυκλοφορία. Από εδώ κι εξής θα καταγράφονται όλες οι παρενέργειες του εμβολίου, ούτως ώστε να γίνει μια στατιστική ανάλυση και να τεκμηριωθεί και να κυκλοφορήσει βάση νόμου, ότι είναι εγκεκριμένο».

Η γιατρός λέει ότι δεν έχει δοθεί καμία έγκριση «γενικώς, παγκοσμίως» για τα εμβόλια, τα οποία «απλώς κυκλοφόρησαν γιατί υπήρχε έκτακτη πανδημία». «Αυτή τη στιγμή σας έχουν πει ότι είναι δύο διασωληνωμένοι εμβολιασμένοι και δύο μη εμβολιασμένοι διασωληνωμένοι; Δηλαδή, αυτό ακόμη, είναι υπό μελέτη το εμβόλιο».

Παρακάτω, θα επεξηγήσουμε το συνολικότερο πλαίσιο αυτών των δηλώσεων.

Τα εμβόλια κατά της Covid-19 έχουν λάβει επείγουσα έγκριση

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), ο αρμόδιος φορέας για τον έλεγχο των φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει εγκρίνει τέσσερα εμβόλια κατά της Covid-19.

Αναφέρεται πως έχουν «άδεια κυκλοφορίας υπό όρους», η οποία μπορεί να χορηγηθεί σε περιόδους έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, όπως μια πανδημία.

Στο γράφημα του ΕΟΦ που ακολουθεί, μπορούμε να δούμε στη δεξιά πλευρά τα εμβόλια που έχουν ήδη εγκριθεί για χρήση στην ΕΕ από τον Σεπτέμβριο του 2021, και στην αριστερή πλευρά τα εμβόλια που βρίσκονται υπό εξέταση.

Τα εμβόλια που έχουν εγκριθεί ή βρίσκονται υπό έγκριση στην ΕΕ, όπως παρουσιάζονται στην ιστοσελίδα του ΕΟΦ, λήψη εικόνας στις 6 Σεπτεμβρίου 2021

Επιτάχυνση των διαδικασιών έγκρισης

Ο ΕΟΦ εξηγεί λεπτομερώς στην ιστοσελίδα του ότι για τα εμβόλια Covid-19 ακολουθήθηκαν όλα τα απαραίτητα βήματα, όπως ακριβώς θα γινόταν για την έγκριση οποιουδήποτε εμβολίου, ακόμη και αν η διαδικασία επισπεύσθηκε λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της πανδημίας.

«Όπως συμβαίνει με όλα τα φάρμακα, τα εμβόλια Covid-19 έχουν πρώτα δοκιμαστεί στο εργαστήριο (π.χ. σε έρευνες σχετικά με τη φαρμακευτική τους ποιότητα και έρευνες σχετικά με τις επιδράσεις τους σε εργαστηριακές δοκιμές και ζώα)», σημειώνει ο ΕΟΦ. Στη συνέχεια, τα εμβόλια δοκιμάζονται σε εθελοντές σε κλινικές δοκιμές. «Οι δοκιμές αυτές μπορούν να επιβεβαιώσουν τον τρόπο λειτουργίας των εμβολίων και, το σημαντικότερο, να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία».

Οι κλινικές δοκιμές για τα εμβόλια Covid-19 βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, αλλά η διαδικασία αξιολόγησης έχει συντομευθεί.

Το τυπικό χρονοδιάγραμμα για την αξιολόγηση ενός φαρμάκου είναι το πολύ 210 εργάσιμες ημέρες. Ωστόσο, όπως εξηγεί στον ιστότοπό του, ο EΟΦ αντιμετωπίζει την εμπορική διαθεσιμότητα των προϊόντων που σχετίζονται με την Covid-19 σε ταχύτερο χρονικό πλαίσιο, επιτρέποντας τη μείωση του χρόνου αξιολόγησης σε λιγότερο από 150 ημέρες.

Γραφικό από την ιστοσελίδα του ΕΟΦ, λήψη εικόνας στις 6 Σεπτεμβρίου 2021

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξηγεί στο βίντεο που ακολουθεί πώς επιταχύνθηκε η διαδικασία έγκρισης των εμβολίων κατά της Covid-19.

Όπως σημειώνει στην ιστοσελίδα του ο ΕΟΦ, «τα εμβόλια Covid-19 μπορούν να λάβουν έγκριση και να χρησιμοποιηθούν, μόνο εάν πληρούν όλες τις απαιτήσεις ποιότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας που ορίζονται στη φαρμακευτική νομοθεσία της ΕΕ».

Οι ταχύτερες διαδικασίες επιτυγχάνονται, επειδή ο EΟΦ και οι αρμόδιοι ρυθμιστικοί οργανισμοί στην Ευρώπη εκτρέπουν πόρους για την επιτάχυνση των διαδικασιών και τη μείωση των χρονοδιαγραμμάτων, που αφορούν την αξιολόγηση και έγκριση των εμβολίων κατά της Covid-19.

Στα μέσα Δεκεμβρίου 2020, η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) χορήγησε «άδεια επείγουσας χρήσης» για το εμβόλιο Covid-19 της Pfizer/BioNTech, και στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλα εμβόλια.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι τα εμβόλια που λαμβάνουν τέτοιου είδους άδειες δεν έχουν ελεγχθεί επαρκώς. Οι κλινικές δοκιμές αξιολογούν τα ερευνητικά εμβόλια Covid-19 σε δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες, στη μελέτη για τη δημιουργία των επιστημονικών δεδομένων και άλλων πληροφοριών, για τον προσδιορισμό της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας, εξηγεί η FDA.

Στις 23 Αυγούστου 2021, η FDA ενέκρινε επίσημα για πρώτη φορά το εμβόλιο Comirnaty των Pfizer/BioNTech, όπως μετέδωσε το AFP.

Έχουμε ήδη εξετάσει ορισμένους από τους ισχυρισμούς κατά των εμβολίων σε αυτό το άρθρο τον Ιούνιο του 2021.

Σύμφωνα με την εθνική στρατηγική για τον εμβολιασμό, στην Ελλάδα αντιστοιχεί μέρος των εμβολίων (συγκεκριμένα 2,36-2,39%) από τα εμβόλια που θα λάβει η ΕΕ.

Οι εμβολιασμένοι μπορεί να νοσήσουν, αλλά έχουν μεγαλύτερη προστασία

Οι πολίτες εξακολουθούν να μπορούν να προσβληθούν από την Covid-19, ακόμη και αν έχουν εμβολιαστεί, αν και η πιθανότητα να συμβεί αυτό είναι πολύ μικρότερη. Και οι περισσότεροι άνθρωποι που προσβάλλονται από την ασθένεια, τότε, επιβιώνουν.

Σύμφωνα με το CDC, τις υγειονομικές αρχές των ΗΠΑ, αναμένονται και περιπτώσεις νόσησης κάποιων παρότι έχουν εμβολιαστεί κατά του ιού: «Τα εμβόλια κατά της Covid-19 είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη των περισσότερων λοιμώξεων. Ωστόσο, όπως τα περισσότερα εμβόλια, δεν είναι 100% αποτελεσματικά».

Ωστόσο, προσθέτει το CDC: «Τα πλήρως εμβολιασμένα άτομα που προσβάλλονται από τον ιό είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν σοβαρή ασθένεια, σε σχέση με τα άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί και προσβάλλονται από τον ιό. Ακόμη και όταν τα πλήρως εμβολιασμένα άτομα εμφανίζουν συμπτώματα, αυτά τείνουν να είναι λιγότερο σοβαρά από ό,τι στα ανεμβολίαστα άτομα. Αυτό σημαίνει ότι έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να νοσηλευτούν ή να πεθάνουν σε σχέση με τα άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί».

Στην Ελλάδα, τα κυβερνητικά στοιχεία δείχνουν ότι, μεταξύ των ασθενών που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ σε όλη τη χώρα, ένα πολύ μικρό ποσοστό είναι πολίτες που έχουν εμβολιαστεί πλήρως κατά της Covid-19.

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), ο κρατικός φορέας που δημοσιεύει ημερήσια δελτία σχετικά με την υγειονομική επιτήρηση της Covid-19 στην Ελλάδα, κάνει τη διάκριση για όσους βρίσκονται στις ΜΕΘ, αναφορικά με το εάν έχουν εμβολιαστεί πλήρως, ή μερικώς ή καθόλου.

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2021, για παράδειγμα, μεταξύ των 381 ασθενών που νοσηλεύονταν σε ΜΕΘ, 343 (90,03%) ήταν μερικώς ή καθόλου εμβολιασμένοι, και 38 (9.97%) πλήρως εμβολιασμένοι.

Η ημερήσια έκθεση του ΕΟΔΥ για τις 5 Σεπτεμβρίου 2021, λήψη εικόνας στις 6 Σεπτεμβρίου 2021
ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΟΡΟΝΟΪΟΣ (COVID-19)