Όχι, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει ανακαλέσει την έγκριση των εμβολίων Covid-19 για έγκυες γυναίκες

©AFP 2017-2022 Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος

Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αναγνώρισε πρόσφατα ότι το εμβόλιο Covid-19 δεν συνιστάται για τις έγκυες γυναίκες, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν σε αναρτήσεις στο Facebook. Οι εν λόγω χρήστες βασίζονται λανθασμένα σε ένα απόσπασμα που εμφανίζεται στον ιστότοπο των υγειονομικών αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο στην πραγματικότητα χρονολογείται από το 2020 και δεν έχει επικαιροποιηθεί. Κατά τη διάρκεια της αρχικής διαδικασίας έγκρισης, το εμβόλιο δεν συνιστούταν για έγκυες γυναίκες, καθώς δεν είχε ακόμη δοκιμαστεί σε αυτόν τον πληθυσμό. Έκτοτε, όπως έχουν εξηγήσει οι εμπειρογνώμονες και οι αρχές και όπως μπορείτε να διαβάσετε σε άλλες ιστοσελίδες της βρετανικής κυβέρνησης, υπάρχουν άφθονα στοιχεία που υποστηρίζουν την ασφάλεια του εμβολίου για τις έγκυες γυναίκες. Όπως και πολλές άλλες χώρες, από την άνοιξη του 2021, το Ηνωμένο Βασίλειο συνιστά μάλιστα σε μεγάλο βαθμό τον εμβολιασμό τους.

«Ηνωμένο Βασίλειο, πρίν και μετά. 11 Απριλίου: το εμβόλιο για τον κορονοιό έχει δειχθεί οτι είναι αποτελεσματικό και έχει ενα αρκετά καλό προφιλ ασφάλειας (...). 16 Αυγούστου: θεωρείται ότι δεν μπορεί να παρασχεθεί επαρκής διαβεβαίωση για την ασφαλή χρήση του εμβολίου σε έγκυες γυναίκες προς το παρόν», αναφέρει μια ανάρτηση στο Facebook στις 31 Αυγούστου. Η χρήστης προσθέτει: «Η ενημερωμένη συναίνεση πρίν τις 16 αυγόυστου ποιά ήταν;».

Η δημοσίευση κοινοποιεί σε αντιπαράθεση στιγμιότυπα που δείχνουν δύο εκδόσεις του ιστότοπου όπου δημοσιεύθηκε η Περίληψη της Έκθεσης Δημόσιας Αξιολόγησης («Summary of the Public Assessment Report», PAR) για το εμβόλιο Pfizer/BioNTech από τις βρετανικές υγειονομικές αρχές κατά τη στιγμή της αρχικής έγκρισής του τον Δεκέμβριο του 2020: αυτή στα αριστερά με ημερομηνία 11 Απριλίου 2022 και αυτή στα δεξιά με ημερομηνία 16 Αυγούστου 2022.

Στιγμιότυπο της παραπλανητικής ανάρτησης στο Facebook. Λήψη εικόνας: 08/09/2022

Μια παρόμοια ανάρτηση εντοπίστηκε εδώ στο Facebook, όπου σε αυτήν την περίπτωση κοινοποιείται ένα ελληνικό κείμενο που αποτελεί μετάφραση του αγγλικού κειμένου που δημοσιεύτηκε στην πρώτη ανάρτηση στο Facebook.

Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2020 από τον Οργανισμό Ρύθμισης Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας («Medecines & Healthcare products Regulatory Agency», MHRA), και στην επικεφαλίδα αναφέρεται ότι η τρέχουσα ηλεκτρονική έκδοση ενημερώθηκε στις 16 Αυγούστου 2022.

Και πράγματι αναφέρει, στην ενότητα «συμπεράσματα τοξικότητας», ότι οι έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες δεν πρέπει να εμβολιάζονται. Όμως, όπως θα δούμε, η δήλωση αυτή χρονολογείται από το τέλος του 2020: δεν είναι πλέον σχετική, ακόμη και αν δεν έχει επικαιροποιηθεί, όπως επιβεβαίωσε ο MHRA.

Ευρήματα σχετικά με τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών που συνδέονται με τα δεδομένα του Δεκεμβρίου 2020

Το κείμενο που επικαλούνται οι συγγραφείς των δημοσιεύσεων που ελέγχουμε βασίζεται σε δεδομένα που παρείχε η Pfizer τον Δεκέμβριο του 2020, ανέφερε η MHRA σε δήλωση που απέστειλε στο AFP την 1η Σεπτεμβρίου 2022, και δεν αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες συστάσεις για τα εμβόλια.

Η ιστοσελίδα στην οποία βρίσκεται αυτό το απόσπασμα είναι αφιερωμένη στην αρχική έγκριση του εμβολίου, πληροφορίες που είναι δημόσιες και συνεπώς παραμένουν στο διαδίκτυο.

Συστάσεις σχετικά με τις ακριβείς λεπτομέρειες του εμβολιασμού (κοινό, ημερομηνίες, οργάνωση...), οι οποίες επικαιροποιούνται τακτικά, είναι διαθέσιμες αλλού στον ιστότοπο των βρετανικών υγειονομικών αρχών (όπως εδώ και εδώ).

«Το κείμενο που αναφέρεται στις δημοσιεύσεις στα κοινωνικά δίκτυα προέρχεται από την Έκθεση Δημόσιας Αξιολόγησης (PAR), η οποία αντικατοπτρίζει την αξιολόγησή μας κατά τη στιγμή της έγκρισης του εμβολίου (2 Δεκεμβρίου 2020)», εξηγεί ο MHRA στην ανακοίνωσή του. «Έκτοτε, προέκυψαν νέα δεδομένα (μη κλινικά δεδομένα και δεδομένα από τον 'πραγματικό κόσμο' μετά την έγκριση) που υποστηρίζουν τις επικαιροποιημένες συμβουλές για τον εμβολιασμό των εγκύων και θηλαζουσών γυναικών».

Επιπλέον, στο σημείο της ενότητας «συμπεράσματα τοξικότητας» που αναφέρει ότι ο εμβολιασμός δεν συνιστάται για έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες, αναφέρεται ότι «οι κρίσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την απουσία δεδομένων προς το παρόν και δεν αντικατοπτρίζουν συγκεκριμένο εύρημα ανησυχίας».

Η πρόταση αυτή αναφέρεται στην έλλειψη δεδομένων για έγκυες γυναίκες στις κλινικές δοκιμές που διεξήγαγε η Pfizer κατά τη στιγμή της έγκρισης του εμβολίου τον Δεκέμβριο του 2020.

Πράγματι, όπως συμβαίνει συνήθως στις δοκιμές φάσης 3, οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες δεν συμπεριλήφθηκαν στις δοκιμές φάσης 3 του εμβολίου. Οι πληθυσμοί με συγκεκριμένο προφίλ (όπως οι έγκυες ή τα παιδιά) ελέγχονται σε μεταγενέστερο στάδιο.

Επομένως, όπως και πολλές άλλες χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο ανέφερε αρχικά ότι το εμβόλιο δεν συνιστάται για έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες ως μέτρο προφύλαξης.

Αυτή η έλλειψη δεδομένων αναφέρεται στο έγγραφο που είναι διαθέσιμο στο κάτω μέρος του ιστότοπου: αναφέρει (σελίδα 44) ότι η έλλειψη δεδομένων που υπήρχαν για τις έγκυες γυναίκες κατά τη διάρκεια της κλινικής δοκιμής (η οποία αναφέρεται στον εν λόγω επίσημο ιστότοπο), δεν επιτρέπει τη σύσταση του εμβολιασμού τους.

Στις 16 Αυγούστου 2022, μόνο ένα μέρος του ιστότοπου του MHRA - ο οποίος, παρά τον τίτλο του, περιέχει και άλλες πληροφορίες εκτός από αυτές που περιέχονται στην έκθεση RAP - ενημερώθηκε, σύμφωνα με την επίσημη υπηρεσία.

Αυτή η ενημέρωση αφορά «αλλαγές που έγιναν σε διάφορα έγγραφα (περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και φύλλο οδηγιών χρήσης), τα οποία βρίσκονται στην ίδια σελίδα με την έκθεση RAP - η RAP δεν έχει ενημερωθεί», αναφέρει η δήλωση του MHRA, προσθέτοντας ότι «μια περιγραφή όλων των ενημερώσεων που έγιναν σε κάθε ένα από τα έγγραφα σε αυτή τη σελίδα μπορεί να βρεθεί στην ενότητα 'προβολή όλων των ενημερώσεων'».

Μέσα σε λίγους μήνες, νέα δεδομένα οδήγησαν στη σύσταση εμβολιασμού των εγκύων γυναικών

Οι επίσημες συστάσεις για τον εμβολιασμό των εγκύων και θηλαζουσών γυναικών ενημερώνονται συνεχώς από τότε. Ο εμβολιασμός όχι μόνο έχει εγκριθεί, αλλά συνιστάται πλέον «ανεπιφύλακτα».

Αυτές οι συστάσεις μπορούν να βρεθούν για παράδειγμα στη σελίδα «Κίτρινη κάρτα αναφοράς εμβολίων COVID-19». Η σύσταση για τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών στο Ηνωμένο Βασίλειο βασίζεται σε πρόσφατα δεδομένα.

Στιγμιότυπο από τις οδηγίες εμβολιασμού Covid-19 για τις έγκυες γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Λήψη εικόνας: 12/09/2022

Ήδη από τις 16 Απριλίου 2021, περίπου 4 μήνες μετά την έναρξη της εκστρατείας εμβολιασμού στη χώρα, η βρετανική κυβέρνηση συνέστησε τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών με βάση τις νέες συστάσεις της Κοινής Επιτροπής Εμβολιασμού και Ανοσοποίησης (JCVI) χρησιμοποιώντας δεδομένα σε πραγματικό χρόνο που συλλέχθηκαν στις ΗΠΑ από το μητρώο «V-safe», τα οποία έδειχναν τότε ότι «περίπου 90.000 έγκυες γυναίκες έχουν εμβολιαστεί, κυρίως με εμβόλια mRNA, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων Pfizer-BioNTech και Moderna, χωρίς να εγείρονται ανησυχίες για την ασφάλεια».

Το μητρώο «V-safe» των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, (CDC, Centers for Disease Control and Prevention των Ηνωμένων Πολιτειών), ένα μητρώο για τις συμμετέχουσες που είναι έγκυες κατά τη στιγμή του εμβολιασμού ή λίγο αργότερα (λιγότερο από 30 ημέρες μετά τον εμβολιασμό), οι οποίες στη συνέχεια παρακολουθούνται τακτικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, είχε 91.434 έγκυες γυναίκες στις 12 Απριλίου 2021, σύμφωνα με μια αρχειοθετημένη έκδοση της ιστοσελίδας τους που είναι αφιερωμένη στο «Vaccine Pregnancy Registry - V-safe COVID-19».

Η σελίδα της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου «COVID-19 Vaccination: a guide to pregnancy and breastfeeding» (Εμβολιασμός με COVID-19: οδηγός για την εγκυμοσύνη και το θηλασμό) ενημερώνεται σύμφωνα με την πρόοδο των διαθέσιμων δεδομένων. Τον Δεκέμβριο του 2020, η σελίδα ανέφερε ότι το εμβόλιο Pfizer-BioNTech «δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί στην εγκυμοσύνη» και ότι, ως εκ τούτου, «συνιστάται ότι μέχρι να υπάρξουν περισσότερες πληροφορίες, οι έγκυες γυναίκες δεν θα πρέπει να [λαμβάνουν] αυτό το εμβόλιο».

Στη συνέχεια, η σελίδα αυτή ενημερώθηκε στις 23 Απριλίου 2021, δηλώνοντας ότι «στις έγκυες γυναίκες θα πρέπει να χορηγούνται εμβόλια COVID-19 την ίδια στιγμή με άτομα της ίδιας ηλικίας ή της ίδιας ομάδας κινδύνου», αναφερόμενη σε δεδομένα από τις ΗΠΑ, όπου εμβολιάστηκαν 90.000 έγκυες γυναίκες χωρίς «να [εντοπιστούν] ανησυχίες για την ασφάλεια».

Τον Δεκέμβριο του 2021, οι έγκυες γυναίκες μεταφέρθηκαν στην «ομάδα προτεραιότητας» για εμβολιασμό λόγω του κινδύνου για την εγκυμοσύνη τους σε περίπτωση μόλυνσης με το Covid-19, και τα εμβόλια COVID-19 είναι «ασφαλή για τις έγκυες γυναίκες και τα μωρά τους».

Έγκυες γυναίκες περιμένουν τη σειρά τους για να εμβολιαστούν με το εμβόλιο Covaxin κατά του κορονοϊού Covid-19 σε νοσοκομείο μητρότητας στο Chennai στις 5 Ιουλίου 2021. ( AFP / Arun Sankar)

Η σύσταση μάλιστα άλλαξε τον Ιανουάριο του 2022, καλώντας τις έγκυες γυναίκες να εμβολιαστούν κατά του Covid-19 «το συντομότερο δυνατό», ένας εμβολιασμός που «συνιστάται ανεπιφύλακτα», όπως αναφέρεται στους ιστότοπους της βρετανικής κυβέρνησης, του Εθνικού Συστήματος Υγείας, του Βασιλικού Κολλεγίου Μαιευτήρων & Γυναικολόγων και του Βασιλικού Κολλεγίου Μαιών.

Η Victoria Male, ανώτερη λέκτορας αναπαραγωγικής ανοσολογίας στο Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε στο AFP στις 31 Αυγούστου 2022 ότι αυτή η σύσταση για τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών ως ομάδα προτεραιότητας «δεν έχει αλλάξει» από τον Ιανουάριο του 2022.

Πρόσφατα, όμως, «προέκυψε κάποια σύγχυση σχετικά με το κείμενο της έκθεσης δημόσιας αξιολόγησης του MHRA για το εμβόλιο COVID της Pfizer», σύμφωνα με την ερευνήτρια. «Λέει ότι το έγγραφο επικαιροποιήθηκε στις 16 Αυγούστου, αλλά η ενότητα για την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό δεν έχει επικαιροποιηθεί από τον Δεκέμβριο του 2020», δήλωσε η Victoria Male στο AFP.

Μετά τη διάδοση των αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που περιείχαν ψευδείς πληροφορίες σχετικά με τις συστάσεις της βρετανικής κυβέρνησης, η ερευνήτρια διευκρίνισε αυτή τη σύγχυση στο Twitter στις 30 Αυγούστου, ενώ είχε ήδη σχολιάσει στο Twitter ψευδείς ισχυρισμούς σχετικά με ένα έγγραφο δημόσιας έκθεσης αξιολόγησης τον Μάιο του 2022.

Στις 10 Μαΐου 2022, διευκρίνισε στο AFP σε αυτό το άρθρο επαλήθευσης ότι «δεδομένου ότι οι έγκυες δεν συμπεριλήφθηκαν στις κλινικές δοκιμές, κατά τις πρώτες εβδομάδες της εξάπλωσης του εμβολίου στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεν τους προσφέρθηκε το εμβόλιο. Ωστόσο, από την 1η Ιανουαρίου 2021, αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι το Covid μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ασθένειες κατά την εγκυμοσύνη, πρόωρες γεννήσεις και θνησιγένειες, επεκτείναμε τον εμβολιασμό σε έγκυες υψηλού κινδύνου».

Η Victoria Male πρόσθεσε ότι τα δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί από τότε παρέχουν ισχυρά στοιχεία υπέρ του εμβολιασμού. «Μελέτες σε περισσότερα από 208.000 άτομα που εμβολιάστηκαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δείχνουν ότι δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος προβλημάτων εγκυμοσύνης μετά τον εμβολιασμό. Κάποιες από αυτές τις μελέτες παρακολούθησαν επίσης μωρά έως και έξι μηνών και δεν είδαμε κανένα πρόβλημα ούτε σε αυτά - στην πραγματικότητα, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι προστατεύονται από τη μόλυνση», είπε.

Τον Ιούλιο του 2022, μια έκθεση της Κοινής Επιτροπής Εμβολιασμού και Ανοσοποίησης (JCVI) επικαιροποίησε τις συστάσεις της, δηλώνοντας ότι οι έγκυες γυναίκες που είχαν εμβολιαστεί προηγουμένως θα πρέπει να λάβουν επαναληπτική δόση το φθινόπωρο.

Πρόσφατα, δύο μελέτες που δημοσιεύθηκαν τον Αύγουστο από το Lancet Infectious Diseases και το British Medical Journal έδειξαν ότι τα εμβόλια «αγγελιοφόρου» RNA (mRNA) ενέχουν μικρό κίνδυνο για τις έγκυες γυναίκες και δεν συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο αποβολής ή πρόωρου τοκετού, όπως εξηγείται σε αυτήν την αναφορά του AFP της 18ης Αυγούστου 2022.

Ο εμβολιασμός των εγκύων γυναικών συνιστάται σχεδόν παντού στον κόσμο

Πολλές χώρες συνιστούν πλέον (Σεπτέμβριος 2022) τον εμβολιασμό για τις έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες. Στην Ελλάδα, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) συνιστά τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών από την άνοιξη του 2021.

Ο ΕΟΔΥ εξηγεί σε ανακοίνωση που εξέδωσε στις 11 Ιουνίου 2021 ότι «παρότι ο συνολικός κίνδυνος λοίμωξης COVID-19 στην κύηση είναι χαμηλός, φαίνεται ότι οι έγκυες με συμπτωματική νόσο COVID-19 διατρέχουν διπλάσιο ή και τριπλάσιο κίνδυνο για πρόωρο τοκετό».

«Επομένως, ο εμβολιασμός των εγκύων με τα παραπάνω mRNA εμβόλια μπορεί να συστήνεται ταυτόχρονα με τον γενικό πληθυσμό, ανάλογα με την ηλικία και την ομάδα κινδύνου, σε περίπτωση υποκείμενου νοσήματος», αναφέρεται λεπτομερώς στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ.

Ωστόσο, ο οργανισμός επισημαίνει ότι «για τα εμβόλια ιικών φορέων (Vaxzevria/AstraZeneca και Janssen/Johnson & Johnson) η εμπειρία στην εγκυμοσύνη είναι πιο περιορισμένη. Για το λόγο αυτό, μέχρις ότου υπάρξουν περισσότερα δεδομένα, προτιμάται η χορήγηση των εμβολίων mRNA (Comirnaty/Pfizer-BioNTech, Moderna)». Ο ΕΟΔΥ έχει επίσης δημοσιεύσει ένα έγγραφο με πληροφορίες σχετικά με τον εμβολιασμό για έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, η τελευταία έκδοση του οποίου έχει ημερομηνία 28 Ιουνίου 2022.

Η Ελληνική Μαιευτική και Γυναικολογική Εταιρεία (ΕΜΓΕ) συνιστά επίσης τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών και αναλύει την ανάγκη ανοσίας των εγκύων γυναικών έναντι του Covid-19 σε έγγραφο που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2021.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο εμβολιασμός κατά του Covid-19 συνιστάται επί του παρόντος για όλα τα άτομα ηλικίας 6 μηνών και άνω, τα οποία περιλαμβάνουν «άτομα που είναι έγκυες, θηλάζουν, προσπαθούν να μείνουν έγκυες τώρα ή που μπορεί να μείνουν έγκυες στο μέλλον», όπως αναφέρεται στον ιστότοπο των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων σε ανακοίνωση με ημερομηνία 14 Ιουλίου 2022.

Οι συστάσεις είναι οι ίδιες στον Καναδά, για έγκυες γυναίκες σε οποιοδήποτε στάδιο της εγκυμοσύνης ή θηλάζουσες γυναίκες, όπως αναφέρεται στον ιστότοπο της κυβέρνησης για τις συστάσεις εμβολιασμού με το Covid-19 ή στη σελίδα που είναι αφιερωμένη στο Covid-19 και την «εγκυμοσύνη, τον τοκετό ή τη φροντίδα ενός νεογέννητου».

Το Ισραήλ ήταν η πρώτη χώρα που συνέστησε τον εμβολιασμό κατά του Covid-19 για τις έγκυες, από τα μέσα Φεβρουαρίου 2021. Το Υπουργείο Υγείας δήλωσε τότε ότι οι γυναίκες που μολύνθηκαν και προσβλήθηκαν από το Covid-19 είχαν «υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας από τη νόσο από ό,τι οι συνομηλίκοι τους στο γενικό πληθυσμό».

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2022 και αφορούσε 97.590 άτομα στο Οντάριο του Καναδά, ανέφερε ότι ο εμβολιασμός με Covid-19 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης «δεν σχετίζεται σημαντικά με αυξημένο κίνδυνο δυσμενών περιγεννητικών αποτελεσμάτων», συμπεριλαμβανομένης της αιμορραγίας, της καισαρικής τομής ή της εισαγωγής σε μονάδα εντατικής θεραπείας νεογνών.

Επιπλέον, μια μετα-ανάλυση 23 μελετών που δημοσιεύθηκε στις 10 Μαΐου 2022, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «ο εμβολιασμός με εμβόλια mRNA Covid-19 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης φαίνεται να είναι ασφαλής και σχετίζεται με μείωση των θανάτων κατά τη γέννηση».

Γυναίκες περιμένουν τη σειρά τους για να εμβολιαστούν κατά του κορονοϊού COVID-19 στη Σουραμπάγια (Ινδονησία) στις 19 Αυγούστου 2021, κατά τη διάρκεια ενός επιταχυνόμενου προγράμματος εμβολιασμού, μεταξύ άλλων και για έγκυες γυναίκες. ( AFP / Juni Kriswanto)

Η ενημέρωση του Αυγούστου 2022 δεν έχει καμία σχέση με τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών

Καθώς η ενημέρωση του Αυγούστου της ιστοσελίδας του MHRA με τίτλο «Public Assessment Report» εξακολουθεί να περιέχει αυτές τις πληροφορίες από τον Δεκέμβριο του 2020, ορισμένοι χρήστες του διαδικτύου τις έχουν παρερμηνεύσει ως νέες πληροφορίες που αντικαθιστούν τις συστάσεις της κυβέρνησης για τον εμβολιασμό.

Επομένως, δεν πρόκειται για «πρόσφατη» έκθεση ή για την «τελευταία έκθεση που δημοσιεύθηκε» από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως ισχυρίζονται οι συντάκτες των viral αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Όπως αναφέρεται στις λεπτομέρειες των επικαιροποιήσεων που διατίθενται στο κάτω μέρος της σελίδας, η επικαιροποίηση της 16ης Αυγούστου 2022 αφορά ειδικότερα την προσθήκη πληροφοριών σχετικά με τη λήψη «ετερόλογης» ενίσχυσης (επαναληπτικής δόσης), δηλαδή διαφορετικού εμβολίου από αυτό που ελήφθη στις προηγούμενες δόσεις, όπως π.χ. επαναληπτική δόση εμβολίου Pfizer/BioNTech μετά από εμβολιασμό με εμβόλιο AstraZeneca, σε άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω. Δεν έχει καμία σχέση με την αλλαγή των πληροφοριών ή των συστάσεων για τις έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες.

Πολλές ψευδείς πληροφορίες έχουν κυκλοφορήσει στα κοινωνικά δίκτυα από την έναρξη της εκστρατείας εμβολιασμού Covid-19, σε σχέση με το εμβόλιο, και έχουν επαληθευτεί από το AFP, όπως εδώ, εδώ, εδώ και εδώ. Όσον αφορά τον εμβολιασμό των εγκύων γυναικών, το AFP έχει επίσης επαληθεύσει ψευδείς ισχυρισμούς, όπως εδώ και εδώ στα αγγλικά και εδώ στα γαλλικά.

Τον Μάιο του 2022, πολλοί ισχυρισμοί σχετικά με τον εμβολιασμό, συχνά παραπλανητικοί, κυκλοφόρησαν στα κοινωνικά δίκτυα, συνδεόμενοι με τα «έγγραφα της Pfizer», έγγραφα σχετικά με το εμβόλιο που δημοσιοποιήθηκαν σταδιακά από την αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία, όπως αναφέρεται λεπτομερώς σε αυτό το άρθρο επαλήθευσης του AFP, στα γαλλικά. Οι λανθασμένοι ισχυρισμοί σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους του εμβολιασμού για τις έγκυες γυναίκες είχαν ήδη κυκλοφορήσει μετά τα «έγγραφα της Pfizer» και είχαν επαληθευτεί σε αυτό το άρθρο, στα γαλλικά.

Μετάφραση και προσαρμογή
ΕΜΒΟΛΙΑ